■ i m i I reaaqi roiga rarna rar OCCIDENTALIS REGIONVM ATQy * »« V L T O C V M p r qusnauigacioneUUaccidcrunt. KNoaNATobono pu- p blicomillefimoquingen- : tefimo trigefimo quarto cum Antuerpia Hifpama petiturus , ad ciuitatem r M llj^^^nomineCALis^qu^ve- ^^^^^^teribus Gades appellaba- Sdquam^oo.miliaria inmarinumerat, fpacioquatuordecimtoumappuliiTemjin , plXVtatis ingentemBatoam 3 5. vide- HcVaffuslongamvidi,cuiusadipe3o.vafa J feruRtur,repletalunt. Ad di&amhanc ciuitatem C a l i s qua c ypi tuordecim ingentes naues omnibus rebus neceflariis inftru&ae &prope munitascon- uenerant,prouinciam Ri odellaplata Indiaepetiturae. Aderantfimulibi^oo. Hi- Uumerus fpani,&ifo.Germani,exfuperioripartim^ inferiori Germania , partim ex Saxoniaori- undi. Et fupremusnoftrumomniumpraefe- £ mu ftus fiue Archithalaifus PetrvsMan- c h o s s a vocabatur. Ex quatuordecimhifce nauibus,vnaDo- miniSEBAS tianiNe idh ard,&Iaco- b i W EiSERi Norinbergenfium erat , qui A a procura» 1 4* i 1 * ^VARFNDAM INDIM vt Ge orgi vs Manchossa cumra- $** ^SI S F a ™g me &-cillac 1 u 1 bu sl fti S tradere- «Kif* ftantao.feremiliaribus,inquibusnauium ST* epar r ati ° 6fta Cft - Carf «e™ Maieftatem * ?< IL mus , de rebus neceflarijs irerum Drofbexi c, ;°^ m&amicam elus qu»entes,qui cum mus ccciiarys iterumproipcxi- a ,iueniilet eam pro vxore mebatur,fimili- pararemus,eratfortefortunamnauinoftra admoaum conlen " en «- e - Quo fadto cum Lr,,,.!) . "iLuiidiunamnoitra nauem noftram valde perforatam videre ipiius Fetncognatus Georgivs Ma n L j-a ^ *r viaeie- &o^,<^^ mu s dictum G e o r g i v m Manchossajm Gebrgim *m Paliil^^Mic^cSu^S^ ^^ emei " sa ^"tusdepofuimus,iuben- ^/i iffem 9 nocf n r.r^, K "I ! / te id quidem &pr*cipiente noftro Duce ii- (dadfek iufdam ^t^t 6 ^^^^ ueCapitaneo. mUMA Y nacuduodecmiulIsa m a Cis,iefenobisrLir- cki» *»- 1US adiunxir >adfci'ensfecum fiJiamciuis cu- tffl* clam mfdamPalm enfi§,&raneilJam,veil:es,pecu- abduclM. nia m &; cJinodia Yirginis portanterm Hi re- eeptifuntin nauemignorahtibus fere om mtur, Pofteareparatanauinoftra, InfuJaquan- dampetijmus cui nomen eft S.Iacobo, s.Ucpbus, veJ Jiifpanice SanctIago. Ha?c InfuJa ad Regem Lufitanias pertinet , fubie&os iibi r «? habet^£tliiopesnigros,&?oo milliaribus ft&i x nibusexceptoeo ,qunnexcubiis rumrprv> „uf r r r> j-n tV tlxllllclLlu ^ Nigrt &- Doriserar vaifp M^? * r? /r a ~ InfuJaP aima diftat. Hic commoratirW pon erat, vi gl le. Man ec umfoluiuemus& fumusperdiesqumque&nobisdecibo po- Trr.eT tnamiilaria confeciflemus ex- m atque aJns ad nauiga^nem ^neceiTariJs ortacftmgens tempeftas , qu* nosad eun- ruHusprofpeximus. ' J 1 P ° r T rerr f 1C ' CUm Ve " Comunffta, tuncadhucerantomnesno- &P ot F q r dam ' qUamifta ft^ n --u m qUatuordecim,naues,quiou S p vocantjprocurator per duosmenfes inmarinauigantes,adln- nauisHENRicvs P A iEME,adJittusa P pu- /uJamquadamappuJimus,mquaniliii p« -f ^S^fel^^^^ rering 4 entemauilimult/tudlemco^pe-^ n „ ^nl J ° l AIEME mndlas ximus,quas quideetiambaculis ferire po- Z? A ^Z ^°, dcUmex na «" s q md a mvi- teramus. InfulatecfexmiJianafuoambitu COntinct > nm l is l-b-aturhomimbus , & S^RSr^ ijoomilianbus a fuperiori Miila S. lacobi pT ,, filwn. ultare P° teia t , propterea quod armati ifti diftat. mmaricircalnfulamliancreperiun-f^^ admodum eum vrgerent.-appreJiendit ta- turpifces voJantes,&:pJurimamonftrama- W nna,vtBaien^ & aIijpiicesquosScH A VB-^ at^radiftabat &meafefeieruauit. Cum hvt vocant,proptereaquodinfrontero- hut f m; itaquearmanift, viderent ie niluJ e%ere, tundum quendam oroeni habeant.Hialffs nec didbimHENRicvM Paieme capere pifcibus bellum mouere folent, funt enim pifces cultrum indorfi gerens. VE%JSS. DESCKlPTlOi f pifces ingcntcs & formidabiles. Reperiun- nauiculis*in hunc vfumparatis,&propterea » tur & alij pifces in dorfo cultrum ofleum ge P AtT &Pojde ll , dicl:is,ad terram tranf- ™ eUt fefchef*- ftantes,qUosHifpanifualinguaPESCkE- ueherent. . jj* npifcif pATEnominat,quin&:ferraoffeaminquo- Tandem igitur diuina gratia in Ri b D E L- rundam dorfo confpicias * &idgcnuspifciu lA PLATAperuenimus, AnnoChriftii^. ?W* admodu formidabile eft, Hifpanis Pe s che vbi pagum quendamlndicumconfpeximus indtcui. de FERREdidu. Neq; propofitu mihi eft j irtquozdoo fereVirihabitabant, quosZE- Zechmas omniummonftrortimquseinmariiftorepe- chvrias nominat. Hittihilaliud cibiha- riuntur nomina & formas pluribus hoc locd bent quam pifces &: carnes,cumq; de ndftrd perfequi. aduentuaudiuiflent,reli&opagocumvxo- Pofteahacinfuladifcedehtesadaliaper- ribus liberifque fugam dederunt; itavtre- ^ • uenimus j R i o Ienero didam, quse 500 periri amplius non pdtiierint. Hujus loci ^£ ru . miliaribus aTuperioridiftat; &RegiPortu- hominesplan^nudiincedutjniiiquodmu- galli^paret.Ha^ceftlnfulaRio Iene Roirt lierespudendalinteologoflypino abvmbi- India^iftiUsldCilrtdifdcantUtTdPii vbi licoadgenuaVfqtieprotenfbtegant. ^ commorati fumus i^diebus. HiccumeflV . Iuflitpoftmodum DuxnofterP e t" r v s ^ofulm Ioannes Ojforius Manchossa, populumnauibus rurfus nauibus imponi j & ad altertim latus fltiminis iftius rurfusim- Par an a traduci j vbi d&o tantum miliaria ponitur. in latitudine habebat. IbiciuitatemcdndidimuSj&eamBoNAS Bonusaer. Ai iere s vocauimus,hoc eft, bonumaere. Quin & fi equos &equas ex Hifpania hdftris i^nauibusaddtiximus. ? \ ; N . Ifthic loci pagumqueridam Indicum in- ?a ^ Itaque couocatis quatuorinferioribuspra:- uenimus,qtiemIndorum circiter^ooo cum JHJ^. fddis', (quorumnomina erantloHANNES vxoribus& liberis, inhabitabantCAREN- r diEs vocatiivefteseafdem liabentcumfu- perioribus jquosZ EChvrias nomittari diximus ,'illam qtia; eftittter vmbilicum &: genua ^ corporis partem tegentes. Cibum - .. . nobis attulerunt pifces & carnes. Hi C a- rendi e s fedeS &habitatidnes certasnon UdiM' 11 /• j • /1 rr Habitatig. habent, ied mregione lltapaliimvagantur & oberrant inftar Tartaror vm apud nos va gantitim. Quin & in xftate facpenu- mero triginta miliaria peregrinattdo confi- cerepdilunt,Vtaquamttequehabeatttneq^ defiderent. .. . . ,. Geruos velferas aliasfiforte figereiplos Jn ^ l f aft ' contingat,fanguinem propotubibunt , y_g umem tuiitur &radice aliqua adleuattda fitim, cui «. * w - n.^ r\ j r otbunt. nome eitC a r d e s. Quodautemiangui- Car ^ er nem bibunt,id tatum ex neceflitate fit, quia aquamVel potum alium nonhabent, &fitf eosperireneceffeeflet. . Hlricfoluentes R 1 o dellaplata Hi CarenDiE s nobisper quattiorde- Carendies «rofeaifumus,&fluuiu initinere dul- cirrr cotttinuos dies Vidum fuppeditarunt^""»'- pifees & carnes. Accidit autem vt VttO quo- ft™ v>cl % mus prjecepitDux nofterPETRVS Man- CHossAvtjuratofudfratri, Ioanni Os^ s © r 1 o obtemperaremus ^ propterea quod ipfe propter petpetuas infirmitates '} nos regere ampliiis nonpdffeti Verumhic loANNES OssorivS paulo pdft falfo a- pud Petrvm Manchossam defereba- tur,quafi fefeP etroManchossje oppo- nere &feditionem inpopulo moliri vellet. : coi ElIOLLAS,- IOHANNES SaLASSERVS,' Georgivs Lvchs AMy Lazarvs Sal- vaischo) Petrvs Man chossa man- dabat didum IoaNnemOssorivm pugione interflci ; & interfeduminaream imocemcr tanquam proditorem exponere addita fi- mterfeclus mul interminatione ejufdemfupplici;,in eu qtii fortC patroGinium Iohannis O s s o - r 11 fufciperevellet. Sedfadaeftei,quod Deus nouit j infignis injuria } fuit enim vt prdbitate y ita fide & honeftate , adde etiam rei militaris fcientiaadmodum conipicuus, qui de militibus quam optime mereri fem- per ftuduit , Deus igitur anima; ejus in xter- num propitius efle velit.- Cap. III. Iric folucntes R16 della plata ^profecl:ifumus, &fluuiu initinere dul- cis aqttx orTendimus,»qui voeatur Parana Wassv fluuius hiead latusmarispra;ter dam die tton venir ent,ftatim igitur Dux no TertusS. Gabriel. labitur, 14 miliaria in latitudine habet,& ab fterPETRVS M Mt chossaj udicem que- InfulaRio Ienero yoo.miliaribusabeftj -'~ ' u " u Ibi delati fumus ad portum quedam cui no- mett eft S, G abrie L,&:aneoras 1 4.nauium noftrarum, in difto fluuio firmauimus.' Cumautemnaues noftras ad terramad- ducere nonpoflemus fed in aqua manere cogeremur, curauit Duxnofter P £ t r V s Manchossa vtnautcepopulumparuis ^ tanu dam qui vo eabatur IohannesPabon v< na eum duo bus miniftris , ad C a rendies; qui ttim quatuor miliaribus, a caftris noftris aberantjablegauit? Qui ctimco veftifleftt, ita eos alloeutifunt,vtab incolis verberibus exeeptifintj&benefuftigati adnoftros re- dierint. Quodex relatione judicisiftius cu intellexiflet P e t r v s M a nchossa, ad- A 3 modum 1 9 AKV ND AM I N D I M %E C. "BeUwn (um lifdis. 2>kg9 i Machoflk interfe- dns. ilumerus inpugna intercm- ftorum. Arma iri- iornm. Globifu- nibus aUi. gati. Tagm In- dornm fuperatus . modum irarus * germarmm fuum fratrem Didacvm Manchoss am cum 300. pe- ditibus &30 equiribusprobearmatis, quib* &egoaderam, emifit ,prarcipiens vt diclos illds C a r e n d 1 e s omnesinrerficercmu& aut caperemus, & pagum iploruni lgnc fub- uerteremus. Cum aute ad eos veniffemus, erant ad 400© in vrio loco congregati , fi- quidem & focios& amicos fuos oirines ac- cerfierarit. Itaqjcumeos aggredivelletnus, tam fortiter fefe no bis oppofuerunt , vt toto ifto die fatisnobisnegotij fecerinr. Nam& ipiiim Did'acvm Manchoss am, &fex nobiles alios interfecerunt , & ram acrjter no bifcum pugnarun t, vt corum vir tutem fa- tis experiremur , &viginri ex noftris cade- rer,quamuisinreFimab ipforumparte 1000 velplurcs interfecti fint. Dicli Carendies arma habent,. arcus &Ta r d e s in formamdimidiarumhafta- rum, quarumcxtremitatibus acutiffimifili- ees funt afRxL Vtuntur & glo bis lapideis fu- ni alligatis , in modum globorum plumbeo- rum,quibus nos vti folemus. Hifce globis ferarum & equorum pedes petere folent , vt irretiti in terram procidat, quo ftratagemate , quodipfemetvidi, dictu CapitaneumnoftrumD IdacvmMan- chossa m &reliquos nobiles interfece- runt , cseteros vero pedites dicKs arcubus & fagittis iriteremerurit, Taridem tamen Deus fuamnobis gratiam largitus eft, vtconfequuti vicloriam , pago ipforumpotiremur, neminem tamen ex illis caperepoteramus , quin & yxores &liberos ex pagoiftoante pugnam in alium locum deduxerant. In pago hoc riihil inuenimus 5 M*<** > prazter preciofas aliqiiot martium &Iutra- rumpelles , multositempifces , confectam ex piicibus farinam, & adipetn ex illis exrra Fam ^ ctum. Commoratifumusauteminiftopago Pf 1 ^'' tribus diebus, &pofteaad caftra rurfusrios recipimus,reli£tisibi 100 eXnoftris, vtcum Indorum retibuS pifcareturad fuftentatio- p t f cat i a . nemnoftri popuh, cumibinuminapifciDUS abundarent. Prsebebatur autem fingulis indiemvnjis Vl % m quadrans farinae , in victum , & tertio quoli- ( i HOti ^ ut ~ bet diepifcis Vrius. Hsec pifcatio durabat duos merifes, quivero pluspifciumdefide- rabat,is per quatuor miliaria excurrens , eos afferrelibi cogebatur. Poftquam adcaftra reuerfl eramus,par- titiopopulifa&aeft,feparatisillisquiadar- ma fumendaaptierant, abillisquiadlabo- res aliosf uftinendos eratmagis idoneriQup fac~to ciuitatem condere coepimus cingeri- tes eammuroluteo fiuevallo dimidiamha- ftamalto , &trespedes lato :iriciuitateifta NouacU arcem feu propugnaculum bene munitum uitrn, extruximus iri gratiamDucis noftf L Verum opus nonprocedebatfatis feliciter, cu eriim populus non haberet vnde fefe fuftentaret, famem pelleret, accidit , Vt multis fame 1 jngensfa* pereuntibus,multipliciteropusilludimpe- mts . diretur. Tandem autem ingens exorta eft internos calamitas. Nam&equisabfumtis mures &ferpentes inquifiuimus,quin &cal- ceos,corium&aliaaquibusnaturaab- Corium horret, vrx nimia fame com- & edimus. fameco- eduntw* CAp.iv \ w FERISS. DE'SCRIdonec rem omnem conflterentur. Fa- mem fecum domum portarunc, Ua. frairem v Quin &: fratrem fuurh Hifpahus aliquis fater co- comedit, quimortuus erat in ciuitateB o- nasAeieres. Videns igitur Dux hofter PetrvsMan- ch o s s A, fe diutiuspopulum ibifuftentare nonpofte, communicato cumalijs coniilio, prxcepit , quatuor nauiculas , quasB a r- qvadin as vocant , fumma celeritate pa- rari, tanta* capacitatis vt4o virosquxlibet recipere poftet, &:tresaliaspaulo minores, quas P o d e l l vel P a t t nominantjillis ad- C umnaites hx feptem paratae elfent &in- ftrLictx^couocatisnobiSomnibus^miiitDLix nofter Ge orgivmLa vchstein vnacu 356 armatis , vtin flumine P A r a n a Indos mueftigaret, & cibumnoftris afferrent. Sed Indihoc animaduertetes omne cibu corru- perant , pagisquib. liabitabaht igne Cuer- ils. Ipfiverofugafibiconmiebant. Nosau- tem cumparum cibihaberemus , in diem e- Ytci&ci- mitates ab f ,. ;. r Udis ignt nim q umb etnonamp]ius qLiamfefcLinciam fubutrtu- P anis accipiebat, mortuaeftinifta nauiga- tiohe dimidia populi pars , reiiqua ad caftm vbi Dux nofter erat,retierfa eft; Interrogauit igitur Petrvs Manchos- trifik n- S A, dictum Georgivm Lav chstein, tatio. quomodo nauigatioiftaceiiiilet , &quifa- ctum , quod tam exiguapopulipars f ediret, cum tamen quinq; tahtummenfes emaniif- fent , CLii reipdndit Georgiv s Lavch- s f e 1 N,popuhun fame pernife, cum Ihdici- bu omne igne perdidifient &fugiflent ipli. MenfemigiturvnuadhucinciuitateBo- B ellunt nasAeieres fubftitimLis^ magnainpau- nommi pertate, donecnaucs rurfus inftrUerentur. InterealndimagnaVi &:eopijsnosadori- unturinciuitatenoftra Bonas Aeieres, quorum humeruscrat Z30 o o, &;ihhis qua- tuornatiohes er at,quas vocamusj Care n- DIES,2eCHVRIAS,2eCHVAS,&:DiEM- b v s . Horum mens erat nos ad vnum omnes interficere, fedDeustamen Opt. Max. ma- ximampartem eonferuauit ,- cui fit laus &: gloriafeculisinfinitis. Anoftra enim parte , titirneras jotantumperfbnxceciderunt. tnierfefa A 4 CAP/'^ 1 i reiga rai Eaisa ca r? i JQVARVNDAM INDIJE %B€. Cap. V. naut-> gttionis. Tela igni- u. Materia telorum. Nauesex ufta. Temporis eircum- ftantia. Nouus Duxexer' citus. Topulus numera- tur. Nouum inuentum Viclttt quotidia nus. '?m?us CVMadquitatemB onasAeieres primoveniffent,quidammurosconcu- tere & confcendere vifi funt, quidam ignita telain ciuitatemmiferunt, quibus asdrficia rioftr a fuccerifa fiint,erant enim omnia ftra- mine contd&a, exceptisDucisnoftria:dib. quse tegulis erant conte&ae , itaque ciuitate noftram funditus delerunt. Tela autem eo- rum exarundinefa&aerant, quann extre- mitatibus accendebantur. Habent etiampeculiare aliquod ligrium* exquotela pararefolent, quadi accenfae- mittantur,non extinguuntur , fed quicquid corripiunt , maxime ii ftramineum id lit , fi- mul accendunt. Quin& naues quatuor tum exuflerunt, quze in mari, ad dimidium miliare a nobis aberant^Populus autemqui in nauibusiftis erat^ cum tormentis &c armis deftituef etuf, tumultumque hunc Indorum videret , reli- dishifce quatuornauibus, inaliastresnon prCicul ab iftis fitas , cofugit,in quibus bom- bardx &alia inftrumenta bellica contine- bantur. Cumigitur viderent Chriftiafii naues ab Indis efle accenias , emilerunt in eos tor- mentaifta& inftrumenta bellica. Hoc audientes &: viderites Indi,ftatim in fugamverfi funt, Chriftianisreli&is. Hxc omnia acciderunt fefto S . loannis die Anno Cap. VI. HIsce pera&is omnibus,populus naues rurfus confccndere juflus eft , Et P e- trvs quidcm M an ch o s s a Du^ nofter, re&uram & gubernationem populi vniuer- fam IohanniEiiollje commifit , cumq i Ducemnobisfuoloco conftirait. E l i o l- l a s igitur cum populum luftraret , de 2,5 o o armatis tantii 5 60 adhuc fuperftites reperit, cxteri fame & aliis miierijs extin&i erant, quibus Deus propitius efle velit. Poftmodum nouus nofterDux Iohan- nes Eiiollas o&onauiculas,quasB a r- qvadinas & Po d e l l e s vocant parari juflit, afliimpfltque 400 virosdehifce 560. reliquis 160 viris in nauibus relidis , vt eas cuftodirent , quibus etiam centurionem conftituit IoannemRomervMj &de ci- bo in annumneceflario profpexit,ita vt qui- libet in diem panis vel farinse trientem ac- ciperet , qui vero plus defideraret , id aliun- depeteret. Hiitaconftitutis, ccepitloannes Eijollas SteUukin tnnaribm Muliem deformes. Vitlus. Numtru* ' populorn. indiani chriftta- nss pacifi- ceoccur- runt. cum 400 fuis armatis fluuium ParanaM de nouoperluftrare, aflumptoiimul etiam generali noftro Duce Petro Man- c h o s s A.j& fpacio duorum menfium in re- gionem India: miliaria 84 latam perueni- mus. Hujus regionis incolae Tye mb v s vo- cantur , in Vtroqs nafi latere exiguam ftellu- lam geftant , exalbis& easruleis lapillisfa- &am, homines funtproeero & robufto cor- pore,mulieres admodum deformes habetj non vetulas folumfed&juueneulas.Facie e- nim lacerata funt & fanguine femper faeda- taj Cibo peromnemvitamalionon vtuntur quam piicibus & carne ; numero 15000 effe in hac natione dicuntur. Cum ipfi nos ad- uentates vidiflent , per quatuormiliariano- bis pacifice occurrerutnauiculis 400. quas C an o a s,id eft Scaphas vocant,qriarum quarlibet i^.viroshabebat; Hx nauiculae vel S c A p h ije ex arboribus fa&a* iunt,8o pedes longas &tres latx,remis in aqua propelluntur quemadmodum pi- fcatorimifcaphannGermania,prasterquam quodremiferroobdu&inonfiint. Cap. VI L 'Avibvs ab vtraque parte conjun&is, >Dux nofterloANNES Eiiollas, fu- premo iftorum T h y e m b o r v M,quemZ e - chera VVassv vocanf, indufium dono dedit, itemq;rubrumpileum, bombardam &cjulmodiresalias,quinosacceptosiripa- gum fecum deduxit , & fatis cibi ex pifcibus 6c oarne nobis fuppeditauit. - Erant tum res noftrx in extremum fere cbriftiani addudsE difcrimea , itavtfinauigatio ifta/*w mor adhuc io.diesduraflet,omnibusfameper- tui r eundum fuiflet,na&:inhoc itinere de^oo. iftis,5o.mortuierant , fed Deus hoc pericu- lum clementer tumauertit, cuifithonos&: S lona "' . v» Petrus In h6c" pagd commofati lumus quatuor aririis i fed Duxnofter generalis P e t r v s reiiertitut Manchossa qui propter varios cotinuof- que morbos , manus pedefque loco mouere ampliusnonpoterat, &inhacnauigatione 40000. coronatos cofumpferat, nonpote- rat diutius in hoc pago fefe continere, redij t igitur cumduabus Barqva dinis in Bo- nas AeiEres , ad fuperftites quatuorna- ues ibi relidas,vbi acceptis duabus-nauibus, & 50. viris Hiipaniam repetere coriftituit, tmm fed cumin mediofereeflet itinere , morbo Mancbof- grauiori correptus mifere perijt, cuiDeusp mori- quietem asternam largiatur. tm ' Promittebat autemcum difcederevel- let , quaprimuvelipfevelnauesHilpaniam aduenirent,duasaIiasnauesRi o della plata fE%lSS. DESCRIPTIO. PrATAlndizmiffumiri.quodetiamtefta „,„.,«„ ., 9 mentomofidelfter W,&iM&Efcfr f n , ,° mm ldoneor «m «d kff ^W&^SS eft r PUlUS hlc P» 0 »P«omn 1 afimd ls gmncatumeflet^at.mipu.RegfeMa.efta- m nnp / /=» _-. ._-. « — 1 t t /•» - omnibusnecefrarijsreb.munitjeRjo del- r a p l a t a Indix fmeBrafiliannitteren- tur. Capitaneus harum duarum nauium Vo- cabatur Alfonsvs Gabretvs qui ad- du c e ba t fecum t o o Hifpanos ; & victum ad duos annos mfficientem, venitqjin cinita- tem Bonas Aieres ad fuperitites duas naues,vna cum 160 viris, Anno 153.9. Cum autemCapitaneus hic A l f o n s v s Gabretvs in IniiiJam Thyemborvm, adDucemnoilrumlo annem Eiiollam venifl et , ftatim nauis aJia, in Hilpaniam re- miiTaeit demandato &:voJuntateconiiJia- riorum Regia_ Maieftatis,vt rebus omnibus &de conditione regionis idms ipfiedoce- rentur. Conjulta- Poftea habito cumhoe Alfonso Ga tf. breto&MartinoDominicoEiiol- la aJijfq; Capitaneis con.iJio,_tatnitDux nofter IohannesEiiollas popuJum recenfere^ reperti -imtautem exnoftris& iic rmi rm<->.»»- t. -_- X-I • - j gumefemperfodata. VeiHmentis etiami- Vefiitm jldem, quibus Thy e mbi vtunttir,Jmteoio mmiru goJTypino ab vmbiJico ad genua de- ^ pendente, vtiiipra dictum. HilndimuJtis abundantJutrarumpelJibus , navicuJas et- rOa lam muJtas Jiabent quas Canoas vocant Commumcabant hobifcum pro pauperta- tuJa fua piJces, carnes &p e JJes. Nos iphs m m uu~ contra,vitra,comJJi a ,fpecuJa,peames,cuJ-^wr- teiios &hamosquib.phces capiunturred- cium didimus. Manurnusapudeos biduuminte- grum,poiteadonarunt nobis duos Cari- os qui erantipforumcaptiui,vtiter nobis monftrarent, &in Jinguanos muarent. 1 oitmodum perreximus ad popuJum a- Jium, quivo catilr GvlgAise N,horumnu- merus eft 40000 fortium virorum , vivunt piicibus &carne, fteJJuJis nares exornant, ablunt a C v r a n d 1 s 5 o miJiar ib. vna cum 1 h y e m b 1 s & Ctrandis Jinguavtun- turmJacuquodamhabitantcuiusioncritu- ysquinuperexHifpan^ S ? me ^ ia ^udo veroquatuor, ri Jtaq; 4 oo ex his hbi adianxc^Jl ^iitrum Jams fiuminis Paran^. A- os gubernaret, nomine CarolvsDobe- R 1 m, qui ante -haec tempora cubicuJarius Kegia. Maieitatis fuerat. ^auigatio His ita pcractis,Duces i/ti, cum 400 ar- influuio matis , octo nauicuJis Barqvadinis, fJu- Pardnau. uiumPAR ana MrurfusingreiIiiunt,&.aJi- um fluuium qua.hu erunt,quem vocantP &- R a b o E,cui adhabitant C a r i i popuii,a- Bercrintin P , ^ U0S tddcum turcicum inuenitur , k n^^^MAKDEOCHADE.CUmalijs muJtis, vt funt Potates,Mandeoca 1 arpie,Mandeoca'Mandapore, &c. Radix Po t a t e s pomum reprxfentat f orma &/apore,Radix MandeocaPar- p ie caftanearumJaporem Jiabet: Exradice vinum In&icum. OueSln- «^Lii-va-uii pxiCaDU mn& * Indis multum damni intulit , lauantes enim /erftntein nunune ca uda circumuoluit , & fecum * abdudos in aquam, deuorauit , plurimos e- nim periifle arfirmabant, vt ignotum fit quo deuenerint. Ego ferpentemhuncdihgen- ter intuitus & menfus fum,yc longitudinem &C latitudinem eius probe iciam. miifer. Huncferpentempoftea IndipraepararuC pntem a- incibum, & carnem eius aflam ehxamque edmt ' in aedibus fuis comederunt. Hinc diiceden- tes in flumine Parana itinere quatuor die- rum ad nationem quandam , quae vocatur ZEMiAiscHSALNAiscHo,peruenimus, hominesfuntbreues& crafli, iolis pifcibus & melle viuunt ,nudi omnes , cmufcunque Uomintt ggjat j S & fexus fint , incedunt , ita vt etiam nihilhabeant quo pudenda tegant. Bellum gerunt cum Machkvrendis fupradidis populis j feras habent ceruos, apros, ftruthios & cuniculos , glinum initar fedcaudis tamen oarentes, Populus hic 16 miliaribus a Machkverendis abcft, hoc iter confecimus fpacio quatuor die- rum j per noftem tamen vnam tantum lbi commorati fumus , nam& ipfiquod com- Uttoms. ederent V ix habebant , populus eftlatro- nibus apud nos non diflimilis. Habitant io miliaribus ab aqua , ne ab Sugn/t in- - -r --^ u*w.i*»m m m 2ffi£ hoftibusopprimifacilequeant. Hocautem mimfihtf tempore quinque diebus arttenos admare Mxchkm- venefant} vtpifcarentur, Sdefe adbellum re " d " S ' eontra Machkverend as pratpararent. Numetus eorum2ooo eft virorum. Hinc diicedeni-esadnationemperucm- mus quae vocatur M A pEnni s.Numerus huiusnationis eft ioooo virorum , habitant hinc inde difperfi , in terra 40 miliarla in Mapemit i on gi t udine laticudineqjhabence. Poflunt Z»»Z duorum dierum ipacio in terra marique o- mnes conuenire, plures habent CANoas, aliis natiombus quas hadenus videramus. Etin vnaiftarum CANoaio perionae iede- repoflitnt. fug** Populus hic irt aqua nos hoftilicer exce- chriftu- p[ t cum ^ooCANoisvel fcaphis , f ed tamen ZZZt parum obtinuit, multos emm fclopetis in- ' terfecimus,ipfisnunquamanteha3ctempo- ravifis, quemadmodumneque Chriftianos vnquamviderant,cum autemadaedes ipio- rumveniflemus,parumipfisnocerepotera- mus,fit2E enim erant integro miliari a flumi- nePARANA ,vbi naues noftras habebamus, &pagum eorum copiofa&: profundaaqua cingic,ica vc nocere ipfls parum poflemus. hmiM Inuenimus tamen zjo CANoas,eafque dimerum igne perdidimus , nec audebamus eciam igneperdi- procu ld nauibus noftris abire , periculum iimHt ' enimerat,neipiinauesnoftrasabalterapar- teadorirentur. Reuerfi fumusigirur adna- ues noftras. pugnareipn&bellagerercnon ff^ . nifi in aqua poflunt lolentque. Ad populu m hunc M a r e n n 1 s ,a fupen- ori loco , vbi proxime folueramus , Ze- chemias salvaischo ^milhananu- merantur. Hincdifcedentes, ododierum fpacioadfluuium Parabor peruemmus. Hunc fluuium ingrefli plurimam turbam inuenimus vocanturque Kveremag- BJE.Hiquodcomedantpractcrpifces&Gar- nemnonhabent, abundat etiam regio ifta^^ filiquis vel fcenograxo , ita vt vmumeuam^ indeconflciantquodbibunt. Hic populus admodum humanum lele nobis prxbuit , attulitque omnia qua- nobis advidumneceflariafuerant, hommes iunp corpore procero & robufto tam viti quam mulieres. \ Mares exiguum aliquodforamen mnari- Maresp fa bushabent , inquod interdum plumulam tacorum ahquam pfittacorum pro ornamento infe- Jg^ rere folent, muUeres facicm cxrulei colons lineohs illuftrare folent , qux nunquam poftmodum deleri poflimt , pudenda lm- teolo goflypino ab vmbihco ad genua vi- que demiflb , contegunt.Numeranta diftis M ap e nn is adhoice Cveremagbas 40 milharia, nofq; triduu apud ipfos viximus. Inde peruemmus adnationem quandam, cmx vocatur Aygais. Hic populus fimili- ter pifcibus &carne vefcitur, vtnufqueie- xushomines procerofuntcorpore, muhe- resform^ funtelegantioris, fucatx, &cir- Mulieres cum pudenda velat3e,more quo fupra. ■fW* Cum ad eos veniflemus , armaipu capie- bant , nobis belluminferre volentes. Itaque noscum hocvideremus, implorato diuino auxilio, mftruximus aciem noftram, terra mariquC cum ipfis pugnaturi. Et multos quidem ipforum interfecimus , ex noitns aiitem 1 5 viri ceciderunt , quibus Deus pro- pitiusefto. _ . ... /• . . I HiAYGAl prarftantiflimifuntmihtes, fio^^ pugnam in mari refpicias , fed terra tamen ^ nonmultumpra^ftarepofliint. Deduxerant ipfi prius in locum almm vxores&liberosfuos,cibumvero&resah- asoccultarant,itavtobtinerenihilapudil- lospoflemus. Quid autemipfis tandemac- ciderit, paulopoft audietis,pagusipiorum flumini cuidam adiacet, quod vocatur ie- pedii, labiturad latus alterum flumims Parabor, prouenit ex montibus 1 erv de ciuitate Dvechkamin. Ad hoice Ay- g ai s a didis Cveremagbasjj miharia numerantur. Cap. IX. RElictis poftca hifce Aygais perue- aimusadnationemCARios ,5©miha- * nbus Trititttm turcicum* Vinutntx metlt. Carhrum rtgio. Vibusab AyCais diftantem.Ibitandem tri- ticum turcicum fiue Indicum ihuenimus , Vel MEIIS & MANDEOCADEjPof ATES> MandeocaparpIi, Mandepore, Mandvris , VVaCHekv > &rc. Quin&: pifces &: carnes, ceruos , apros > ftruthios, oUes Indicas,cuniculos , gallinas & anferes. Mel etiam habent ex quo vinum conficitur, & goflypij magnarti Copiam. Hi Carii amplam habent fegionem Sdoferc" miliaria longam , hominesfunt non ni G a r i o s perfequereritur , Vel ciuitatem ipforumimpugnarent,infoueas iftascade- renfcSedhafce foueasfibiipfis pararant,na & ipfi tandem in eas funtprolapn. Cum enim Dux nofter IoannesEi- ioll as ,vniuerfum populum ( exceptis 60 viris ad Barqxadinas cuftodiendas relidis, ) ordinaflet > &c inftruda acie ad ci- uitatem ipforum Lambe re proflcifcere- tur , ipfi tanto interuallo quo fclopetis per Lamltrs tingere poteramus, noscum exercituluo, ^^m^mcl^^^^^^i' cujusjiumerus erat 4 oooo arcubus&fagit- ftinere labores &: pericula poflimt. tis armatorum» videtes , denunciabant no- tndiani Mareslabiahabent perforata, geftantes bis vt ad Barqvadin as fiue aduarias ; inforamimbusiftiscryftallumfuluicoloris, noftras nos rurfus conferremus , le nobis , ipforum limmaPARABOR didam,longam vidu& reb. neceffarijs alijs prolpeduros, duasfpithamas,&:lataminftarcalami. vtquamprimumdifcedereruHusafuater- mfrv- Vtriufque fexus hommes, cuiufcunque rapoflemus.Sinminus, fehoftesnoftrosa- xoTtsvc fint^tatis,nudiincedunt. Etpaterquidem cerrimosfuturos.Sednobis, vthocracere- apudeosnliam,maritusvxoremquxminus musperfuadere nonpoterant,placebat n, CryfiaUut ia labik. tudtt «L/UU VWJ A«lt****J..*-»*.— ' ' — X ei placet,vendere folet. Quin &: frater foro remvendere autpermutare poteft. prttium Etprecium mulierum eft indufium , vel muihrum. eulter.vel ligo r vel aliud id generis. Hi C a r 11 vefcuntur &: humanis carni- bus, quatenus eas habere poflimt, itaque kvQqutiO nobis admodumregio ifta,& cibus quo ho- mines ifti vtebantur,maxime cum quatuor annis integfis nihil panishabuiflemus, fed tantum pifcibus &:carne vixiflemus, Arreptis igitur ar cubus &:armis fiiis Ca^ rii , nos venientes hoftiliter exccperunts quando in bello hoftium aliquem capiunt, nos vero par cere iphs voletes , ter denucia eum cuiufcunque fexus &: aetatis fit,prius uimus,vtpaceferuarent,futurosenimn0 stginnt» faginare &: pinguefacere folent, ea ratione bom inum. q Ua j n Germania fiies faginantun Quod fi mldielt Vero niulierem pulchram &formofam quis mzti*ntur capiat, eam in fuum vfumfibi aliquot an- nos retinet , peccantem vero ftatim interfi- cit , &: quafi nuptias celebraturus amicos fiios ad conuiuium de hac muliere paratu inuitat* Senio tamen confedi ad mortem vfque laboraf e Coguntur. Hi C a r 11 maj ora, quam f eliqui regio* nisRio della plata incolaeitinerafa- cere fblent , prxftantiflimi milites funt mi- litia terreftri. Ciuitates &: pagi ipiotum ad flumen Paraboe eminentcs cernuntur, &: pagus ipforum olim didus eft L a m- bere. Ciuitas ipfbfum cum duobus Palis a- tiSjVtvocantjexlinguis extrudaeft,quo- rumiingula latitudinemviriasquant. EtV- na Palisata ^b altera iipaflibus diftat, ligna in terram defoffa eminet fuper ter- Munith ' ntt. nos ipforum amicos non hoftes > fed ipfi hac de- nunciationem plane fpernebant,nondum n. fclopeta bombardas &c arma noftra gu^ ftarant. Itaquecumpropius accefliflemusj tormenta noftrainipfosemifimus, quiau^ dientes fonum iftum , & videntes populum in terram prolabi, nulla tamen vel lagitta velglobofedvulnere tatumin corpore de- prehenfo, admirati funtvalde ^ &:attoniti fusafibi confulereftatuebant. Properabat Cariim: .0 . 1 A - r _ rentur af* lgitur quammaximepoterantaclpaguiuu, mis &:interproperadu feftinaduq, ducetifere cfoifii»* C a r 1 1 in fupra didas foueas funt prolapfi\ nomm * Cap X. pOftmodum pagum ipforum aggrefli fu- cariieum A mus , fed ipfi nobis pro virili in tertium ^J™* vfque diem reftiterunt» Tandem autem cumdevidoria defpfrarent,&:vxoribus li- bcrifq;, quos fecum in pago habebant , me- tuerent,gratiamimplorabantipromittem- carii tfti tes fe nobis in omnibus gratificaturos ^ mo^ *W fam tantaaltitudine,quantam quisgladio doipfisvitamlargiremur, Adducebantet- ttratagt- ma. aiJequi poteft. Habuerunt etiam propu- gnacula foflis &: mcenibus vndiq, cinda, praeterea etiam ad pafliis 15 abiftis mceni- bus foUeas multas fecerant bene profun- das , inquibus haftasligneas admodum a- cutas,quae tamennonprominerentjoccul- tafant , has foueas ftramine &: ramufcuUs arborum contexerant , terra her bida fuper impofita,in hunc finemjvt fi forteChriftu» iamDucinoftroloHANNiEi iolli, fex mulieres , quarum maxima natu , erat annorum ododecim. Afferebant ei etiam fex Ceruos, &:feras carrimu- aliasjrogantes vt cum lplis maneremus, ad^ ^.mchr^ jungebant et cuilibet militi duas mulieres j P*nk offs- qujeipfilauando&CQquendo irtferuirent. ^J. ^ - Devidu nobis &: rebus neceflafijs alijs £hrifn*w abundc profpiciebant. Sicigiturinternos ^tmmn. &:ho^ m m ■«■«.»itt ra l . l i » .. l ia«»s» « ..«lw. l i«. J lllt!g l I.j.JiI^ | ^ QVARVKDAM INDJJE %£C. oftes noftros Carios pax firmata eft, refpondebantjaciuitatefua Desymsion qiofado cogebantur nobis propugnacu- abeflePEiiEMBAS ioo. miliaribus, afcen- blcfieni gnora.de, fumfion. Numerus Chriftia- dendo flumen Paraboe. Porro iuflit eosDux nofter interrogari, anetiampopuliiftiPEiiEMBiE vi&umha- cHutfo- berent, & quibus rebusviuerent ., qualis pHlonm. itempopulus,& quae conditio ipfbrumef- fet. Adh sec reipondebant , P e i i e m b a s vi- ftlSft feu arcem probe munitam ex lapidi bus,terra&lignisextruere , vt fi forte eos rarfiis tumultum excitare accideret , eflet vndenostueripoflemus. Pagum hunc C ar i or v m, die Aflum- tionis Beatas Virginis expugnauimus, Anno i^39.quamob caufam adhuc hodie nomen dumaliumnonhabere quam pifces & car- hoc NosTRA Signora D' Assvm- nem. Item fcenograeci velfiliquarumco- s i o N,obtinet. piam,vnde farinam conficiunt,qua pro ci- Inhacpugnaexnoftris cecideruntitf. vi- bo vtantur, quin & vinumex hifce iiliquis ^ T « ri ' Manfimus autem ibi duos menfes. Ab eospararefatis dulce. Et illud quidem vi- in pugna Aigaissensibvs adhofce Carios 50. num eundem cum mulfo cuius in Germa- cttidemnt. funtmiliaria. Abinfulavero Bonespe- niavfus eft,faporemhabet, RANSOjhoceftjBON^ sPEi,vbiTHYEM- His perceptis & auditi$,iuflit Dux no- ttg*»i"» Bihabitant,circiter355.miiiaria. ( fter,Vt„CARii j.haues frumento Afiatico, ZmuAfi» TeeiMtum Pa & um au tem cum hifce populis C a- &aliis ad vidum neceflariis rebus imple* ttcoonufi*. cariif. R 1 1 s &fcedus fecimus ipfis promittenti- rent, &id quidem intra duos menfes face- bus quod vellent nobifcum focia arma ca- pere, & cum 8000. viris contra dictos Ai- G a 1 s s e n s e s pugnare. His ita peractis,aflumpfit Dux noft er 300 Hifpanos,& dictos hos C a r i o s , retierfuf- - que eft per 30 ifta miliaria , terra partim & mari,ad iiipradidos A 1 g a i o s , a quibus hoftiliter & male (vtdiximus)accepti era- • mus. 'AigaUa, Cumin iftum locum veniflemus,aggrefli chriflimU fiimiiseosin asdibus eorum incautos^ cum bftreft. adhuc dormireht,niatutino nimirum tem- rent ,intereaenim temporis velle etiam Cc cumiiiisviam adornare, vtprimo quidem adpopulumpEiiEMBAS , poftea ad alium Carkarais vocatum, proficifcerentur. Et C arii quidem fe in omnibus morem gerere,&mandatum Ducis noftrifideliter exequi Velle promittebant, Dux vero no- fterrepararinauesfideliter procUrabat, vt ad iter propofitum nihil deefler. Omnibusigiturinhuncmodum paratis, conuocari milites Duxnofter iuflit, & de 40o.armatis,3oo.accepit,reliquisioo.in di- daciuitateVARDELLESSE ,hoceft, No- stra Signora desvmsion vbi Ca- pore circa ter tiam & quartam horam , C a - Cariimi- Rii enim, eos dormientes explorauerant, ftiumnln mrerrecimus igitur omhes fimul homines r 1 o s populi habitant,reli&is. Cumhis fljfunt. nu ^ xtzti parcentes , ita enim apud Ca- joo.ifto loco ibluimus, &confeclisquinis Riosmoriseft, vt palniam in bello obti- miliaribus femper pagum aliquem di&o- nentes nulla rniferieordia tangantur, fed o- rum Cariorvm offendimus , qui ad flu- mnia interficiant & euertant. Cap. XI. uium P a r a b o r habitant. Hi in itinere fuppedi tabant nobis victum aius chri neceflarium,pifces nimirum & carnes , gal- ft*»™f»p- linas, ite anferes,oues Indicas,&ftruthios. *' %tMUT ' Cum autem ad vitimum populorum 'Mandatu DOstea accepimus fere 500. nauiculas veinditin Canoas didas. Accenfifque omnibus Cariorum pagum veniremus, quivocatur gratiaw'* V z & s< \ nos mu enimus ,multum damni de- We ybing a, &8o.miliaribus a ciuitate rieipiendu. dimus.Poft 4-menfes veniebant quidam ex Nostra Signora desvmsio N,abeft, A 1 g a 1 s , quitumtemporis in pugnanon profpexirhus nobis de cibo &: alijs rebus adfuerant.Higratiam petebant, itaque in neceftarijs, quantumquidemfieripotuit. gratiam eos Duxnoftet recepit, iuxtaman- datumRegi32Maieftatis, quo cautumerat vt Indis fidem fallentibus iemel atq; iterum idcondonaretur, tertio autemfallentesin perpetuam feruitutem redigerentur. His peradtis reuerfi fumus ad ciuiratem noftra Signora defumfion , hoc eft , afllun- tionis Mariaj,&ibi adhuc fex menfes quie- uimus. Interim interrogari iuflitDux nofter I o - h anne sEiio ll AshoiceCARios deha- tione alia, quac vocatur P e 1 1 e m b a s . X^m hoice P i 11 &m m. a S , lnde peruenimus ad montem qui voca- Mtfu T(f _ tur S. Fernandi, & fimilis eft ilii quem nand*. Bagenberg Vocamus , ibiinuenimus di- ctos ilios Pe ii embas , iz. miliaribus a Weybjnga diftantes. Hi nobis pacifice occurrebant , & amice nos accipiebant, fed fimulato tamehanimo, &falfo corde, Vtaudiemus. 5 Deduceh£?nt nosinsedes fiias , &propo- nebant rtoJbis pifces., carnem & filiquas in cibum. Permanfimus igitur 5. dies apud Poftea ? ^ n fiuM> 11 mus * noft er loHANNEsEiioiLASvna ciim fuis aNAPERlis adPEiEMBAS proflcifci Vel- let, &inediumjamiterconfeciflet, pra*ter expedationem irtlylua, per quam Chriftia- nis eundumerat, a Naperiis & PEiiE M- - — ^ bis canuminftar furentibus, oppreflUs\&: gionemproficifcerentur , quod ipflnullo cum omnibus quos fecum adhlic habebat modo recufabant , ftatim igitur fupremus , Chriftiartis, miiere trUcidatuseft,ita vtne H Pwmb* PEiiEMBARVM 3 ooIndosDucinoftroad- vnus quidemeffugerit, quorUanimisDeus tt f cumchrt- didit, quicumcoircnc&cibumaliafqjrcs propitius efle velit ^orttammifiJJcus «g^. ne fv eflaria$ P ortar ? n /* 5 ubebat igitur Du * Nos autem q^nqnaginta , qui Noftra ' ' ^ J rtofter vtpopulus fcfc aditerpararet, quod gnora defumfion ciuit?te profecti eramus, poftquatuordiesingredidecreuerat, &de &aduetumnoftriDucisibi expeciabamiis- qumque nauibus noftris tres quidem con- cum hoc cognouiflemus, Cxponentenobis trmgimandabat^duabusautemquajfuper- remomnemlnddquodam^q^imancipium. erant5o.imhtesimponebat,quiquinque Iohannis Eiio ll^ piaf mcmori/fue , i menhbusibi easinabientiafua cuftodirent. rat, quem ipfe Eiid ll a s a Peijflennispo - ^*T* Addito madato, vthintereatemporisDux puhsacceperat, (huicenim^roptcr U^ti^L noftcrnonrediret,cumduabusiftisnauib. parfumerat)nonpoteramu^i fLmp^t^ rurfusadciuitatemNosTRASiGNORA mniahabere. u G mpero d e s v m s i o n nauigaremus. Accidit autem Commorati fumus igitur per anrthm ifl vtapudiftos Pe iie mb a s tf.menfibus com- dida ciuitate Noftra Signora,fed perciDcrc ftiorantes, nihildenoftro DuocIoh anne de noftds militibus relationemnullampo- Eiiolla audiremus. Itaquecumcibode- tuimus, excepto,qUod Carii popuiino- ttitueremur , coadi fumus cumdato nobis ftro Gubernatori Martino Dominico gubernatore Martin o Dominic o EiioLL^,indicarent,rumoremfpar e i,du- EiioLLA,rurfusciuitatem Signora pe- cem noftrum cum Chriftianis omnibus i tere,juxtamandatumnoftriDucis. Pei ie m b i s efleinterfeaum. Nostamen QuomodoautemDuxnofterloANNES crederehocnopoteramus y donecid^quo- EnoLLASiterfuumperfecerit,hbetjam dam Peiiemba confirmaretur. Poftduosi^ ■ paucisannotare. J giturmenfes^aduenientesCARli.addux^ 1 rmcipiaa Pe iie mbls foluens, venit runt ad gubernatorem noftrum Mar adpopuWquivocaturNAPERii^hiami- NVM DominicVM ElloLLAMduos citiajunctiiuntcumiftis Peiiembis ,prar- Peiiembas quosccperant. Quiquklem,i ter pflces &carnemnihi habent, populus gubernatorenoftro his de reb^terroeai *ft admodumingens. Ex hisNapcris aflum- conftaccr negarunt fe quicquam ^eifta 3 dcau* temmbx titgant. VtWtmhi wtur& fiibiiciun- tur. AKFND AM INBLM T^S C. de audiuiiTe , afErmances Ducem noftrum cum populofuo, experegrinaiftaterra , in quamabierat>nondum efte reuermm. ItaqUe praefecto rerum capitalium man- datum eft , vt duos hofce Peiiembas tor- queri faceret , quoad veritatem dieerent, quo fa&o fatebantur fefe ex eorum numero. elTe, qui Chriftiahos cumiuo Duce interfe- cerant. Poft hanc confelfionem adfupplicium H °¥$* condemnati iuht^ ita quidem vt alligatiad arborem igne ad certum interuallum ex- tru&o pauktim cremarencur & abfume~ rentur, Martinus Domingo in Ducem ekclus. Chrifliani eolligutur. Interea placuit nobis omnibus M a r t i~- nvmDominicym Eiiollam genera- lem noftrum Ducem facere, maximecum de vniuerfo exercitu bene meritus eflet,do- nec RegiaMaj eftas aliud quid mandaret at- quedifponeret. Quo fa&o prascepit Martinvs E i- iollas quatuor naues ,Earqvadinas, fieri,&aiTumplit 150 armatos, reliquis in ci- ukate Nostra Signora desvmsion relictis , dixitque fepopulum noftrumapud Thyembas reli&urum , fimiliter 1 60 illos Hifpanosquiinciuitate BonasAeieres cum diiabus nauibus manferant,indictam ciuitatemN ostra Signora desvm- sion addu&urum,atqueita cumqua- tuor iftis Bar qva d 1 n 1 s in flu- mine Paraboe &Para- NAdifceilit. Cap. XIV. ANtequam ad Thyembas venuTemus, concluferant Chriftiani quinosibiex- Con J tltm n , ry . tt cruentum pectabant,nempe Centuno tranciscvs Yrancibl Rivs,Iohannes P a b a*t faccrdos, &Io- 2^^. hannesErnandvs, lecretarius, fubfti- lobannis tutinimirumgubernatores Chriftianorum, Faban. quod fupremum Thyembarvm Ducem & cum eo Indos alios interficere vellent, quod iplTim etiam crudeliffime fecerant, Indos eos qui longo tempore omniaipfis beneficia exhibuerant , turpiter interfi- cienfes,priufquamnos cumMAR- TINQ DOMINICO ElIOLLA veniffemus. CAP. 1 HHMH IWHH ua m i — I M I W n i MM . l lll l l tlWmJ l l l l M i M l l l lM » .™ » »^^ VERISS. DESCRIVTlO. Cap. XV. miliam ftiam adnos transferre , & nobiicum impofterum habicare , vereri fe autem reli quorumTH y e mb orvm injuria, necpoffe & res fiuas finenoftro auxilio adnos tradu- cere. Promittebatvero ienobis allaturum Amicus dolofus. Vm autem Dux nofter Martinvs Eiiolla nobifcum ex ciuitate No- STRaSignorA^ass VM5ioN,addicl:os vidum& quicquid neceflariumvidereturj Thxembas &Ghriftianosveniret,obftu- fedhxcomnia ( dolofe&fraudulenter erant " puit va|de propter facinushoc perpetratu, confida. Verum nofter oenturio, ipfinpn &quod Th yembjE infugamverfiefTent. tantumfexjfedtotos^o Hiipanos armis mis Sedfadum infedum redderenonpoterat, probeinftrudosadjunxit,monenstamenvt itaqueprsefidio & cibo.neceflario in oppido viderent ne quid detrimenti ab Indis acci- Corporis Christi relido >2b armatos perent. cumDecurione quodam An ton I oMa n- Non aberant ifti Th ye mbi a nobis vl- tf (H * CHOSSA, eo collocauit, ferio & fub pcena tra dimidiummiliare, ad quorum a^des cum. Um ' mortis prascipiens , vt Indis nullo modo fi- milites noftri acceflifient, ofculo Iudse ex- derent, fednoctediequeinexcubijseflent. ceptifunt, propofitoipfiscibo, pifcibusni- Et fi fortelndi Venirent, amicitiam eorum mirum & carne. rurfus ambientes, juflit Vt remiftam caute Sedinter edendum,prorumpebantTHY- agerent & omni quidem beneuolentia eos em,b^ quiiefeinsedibusabfconderant , &; acciperentjfedinomnibustamen viderent, eos itatradabant, vtnemoeuaderepofletj ne Vel fibi vel Chriftianis detnmentum & excepto vnicopuero quivocatur Calde- damnuminferretuiv RON.Deusipfiseftopropitius. Poftea,aIfumpfitfecumDuxnofterMAR- Quin etiam eodem tempore ciuitatem TiNVS Dominic v s Eiioll as , fiupradi- noftram oblidebant circiter ioooo Indi,ea dos, FraNcIscvmR ivm, lacerdotem expughaturi,.quodtamen ipfis Dei benefi- IohannEmPaban,&Ernandvm , fe- cio non fucceflit, quamuis totos I4.diesin cretatium 3 tanqiiam authores & caufas i- obfidione ellent , & impetus non leues die , ftiusca^di.s,& anobis difceflit , fedantequa nodeque feciflent. Fecerant fibi hac vice difcederent s Venit quidam primas ex illis longashaftas , quastamena Chriftianisac-- Thy.embis cuinomenerat Zeiche Lye- ceperaht,cumillispugnabant&refiftebant mii. Hic fimulabat fe Chriftianorum ami- nobis acriten cumefle, & excufabatfefe verbis admodum Acciditautem, vtnode quadamfummis humanisjfediimulatis &ficfis j quodnopof- viribusirrupdoneinfacerent,&ignemina> fer peromniaTHYEMBAs vitare , id enim dificia noftraproijcerent,quoviibaccurrit fieriproptervxorem,liberos& cognatosa- centurio nofter An t o n i v s M a nchossa kntomm lios^fedcolerefetamennobifcumamicitiaji cum Rhomphasa ad portam quandam, ibi Manchofi ■ affirmabat, &hortabatur Ducemnoftrum abfconderantfefequidamlndi, Vtviderino-^'^" Chrifliani Mart i n v m Dominicvm EiiollAm, pofient , hi lanceas in eum fuasm tt ntts y m ^ m> pmnone - vtChriftiahOsomhesfecumabduceret, co- mediUm confoderunt , Vt ne verbitm qui- muni enim confilio ab Indis decretifm efle, dem amplius loqueretur , Deus mifereatur quod Chriftianos interficere & extirpare animseipfius. vellent. Huicrefpondit Duxnofter Mar- i Sed Indi quidemdiutiusfefefuftentare tinVs Domingo Eiiolla, fe quidem nonpoterant,deftituebanturenimomnici^ ftatim reuerfurum , cseterum pbpulum iiiu bo,itaquerelidanoftraciuitatedifceflerut, fatis habereviriumadreprimendos Indoru Poftea adueniebantduseB b i g a n t i n Je impetuS , addcbat prxtcrea , eumZEiCHE nauiculae cibo onuftje, quas Duxnofter ex L y E m 1 1 deberevna cumvxore &liberis, ciuitatc Bon as Aeieres nobis miferat^ fefe Chriftianis adjungere , vel fi vellet cum Vtibi ejus aduentum expedare melius pof= vniuerfo fuo populo.- Ad quod refpondit femus.Gaudebamusigiturnosquidem,fect- Ze i c he Lye mii, feita fadurum. qui cum duabus Br 1 gantInis fiue Myo- Soluebatigitur Duxnofter MartinVs paronibus venerant, dolebant admodum DoMiNicvs EiiOLLAnobishicfolisreli- vicem Chriftianorum anoftraparteOcciib- ctis. Caeterupoftodo feredies,mifitdidus rum. Conclufimusigitur communicofilio, Confutt** ilie ThyeMBVs Zeiche LyEmii aliqtie nondiutiusinoppidoCorporisChriftiapud tio&n* ex fratribus fui^ nomine Sve lab a j qui Thye mbas commorari , &confcenfisna-/' nm % C xterum cum 5 dies inB onasAe ie- rogat quot miliaria confeceriat,&qUo ven- yWW * re S fuiflemus,adueniteccenauis quaedam toeano&evtiVelint,nenimiuhi fcparcitur. cxHifpaniaex eo genere qua: dicunturC a- Poftcainterrogabat nofternauclerusal- Prttdent ' M rabelljI , qiia: referebat , nauem aliam temm,an fua naui fe fequi vellet , qui refpo* n * uttc * venifle ad S. C a t h a r i N a m i cujus Dux debat fe in mari manmrum ifta no#e db- vocaretur Albervnzivs Gabretvs necdies rurfus orirctur 3 hec velle fe noftu habens fecumzoo armatos ex Hifpania ad- adlittus appellere. Hichauclerus pruden- ue&os. tiorerathoftrovtmox audietis. Hoc cum audiuiflfet Dux nofter , jufllt Cum autem nauis hoftra relidta altera Nau " '** praparari ex duabus iftis nauibus, nauem v- progrederetur , experti fumus maximam % " Am namquamvocant GaliOnem, &mifitea / vimventorum,ita vtcirciterhoramduode-^"'* primoqUoquetemporeadS. Catha ri- cimamvelprimamnoctis,terranobisappa- NAMinBR asili a {itamjomiliaribusaci- reret priufquamahchoram noftram firma- uitate Bohas Aeieres , addito ei gubernato- re poflemus. re,cuinomenerat ConsalvvsMan- Cumigitur hauishoftraihterramfiue Nau^ chos s a. Huicfimulihmandatis dedit , vt fcopulumallideretur, &nosadhuc miliare & ium ' cum ad S. Cath ARiNAMin Br a s i l i a m vnum a littore abeflemus, aliud quidem co- venirent, nau em fuam ory za, M a n d i o c a filij inuenire noh po teramus, quam vt rebus &: alijs vi&ualibus pro fuo arbitrio imple- noftris Deo commendatis , diuinammiferi- ret. cordiamimpforaremus* Hocfacientesec- Poftulabat igitur Gubernator hic Cqn~ ceallifaad fcopulumnauisfrangitur, pere^ salvvs Manchossa, flbianoftroDuce untibusinmariifviris&tf.Indis. Aliquita- fexmilitesconcedi, quibusfideretutopof- men arreptis alferibus euaferunt. Ego SC fet,quoimpetrato,alfumpfitme, vnacum quinquealijmalo adharretesfaluati fumus, fex Hifpanis, cxterorumautemmilitum& fedde 15 iftisperfonis,neminemampliusvi- nautarum erant viginti perfonaj. dimus , Deus ipforum animis propitius eiTc Soluentes autemex ciuitateB onas velit. Aeieres, fpaciovniusmenfisadS-C a- Pofteacoa&ifumusioomiliaria pedibus T h a r 1 n a Mperuenimus,ibiinuenimus conficere,donecadportumS.GABRi£LiS di&amnauemqua: exHifpania aduenerat, veniremus,caretesomnivictu,quicumve- &Ducem ejus Albervnzivm Gabre- ftimentis &rebusnoftris alijsinnauiperie- TVMcumpopulo fupradicto. LaMratiigi- rat, &radicib. &alijsexterraibinafcentib. tur fumus admodum , & duos menfes ibi nosinterimmftentates. Cumigituradpor- Xaupp permanftmus,implentesintereanauemno- tum S.Garbielis veniflTemus, inuenimus ^ Ga - ftram Oryza, Mandioca& frumento In- ibi iiipra nominatam nauem , quse cum Du- briel t er ~ dico,quantum capere poteramus. , ce mo 3 o diebus ante noftrum aduentum eo Mnimu Soluimus deinde cum duabus iftis naui- venerar. bus , &Duceifto Albervnzo Gabre- NofterveroDuxMARTlNVs Domini- .WgM*&, t o atque vniuerfo populo,S.C athari- cvs Eii o ll a cognito hoc infortunio ad- P rt(tt ' n a ad ciuitatem BonasAeieres profe- modum turbatus eft , nec cogitatc aliud po- duri, &peruenimus zo miliaria adfluuium tuit, quam omnes nos in mari perijfle, itaqj Defiriptio^ AKA ^ A VVASSv.Hicfluuiusiningreflu & vigilijs & precib.profalute animaruno- fiuuii ia- habetinlatitudine 40 miliaria quae latitudo ftraru mpplicare &intercederefuosiuflit. rand 8omiliaria durat, vfquead portumS. G a- Cumq;inciuitatemBonas Aeicres veni- rvajfu. jxiELdictum, vbifluuiushicinlatitudine remus , vocauit adfe Duxnofter Marti« habet8.miliaria. nvs Dominicvs Eiioll as gubernatore C a p. XVL quem ablegauerat, &PiLOTAMfiue nau- Vmigiturvtdixi,zo tantum miliaribus clerum, volensdenauclero iiipplicium fit- p d°$*% ^abeflemusabhocflumine, circavefpe- mere. Etfuifletquidemipfe/ufpenfus, fed fj w **{' ram quas prascedit diem omnium fancloru, multoruminterceflione &precibus libera- w conueneruntrurfusduariftjenaucs, cumqj tus , cogebatur quadriennium in nauibus *lter alteru interrogarct , an in flumine P a • BRiGANTiNiSmahere. RAv a eflemus,relpondit nauclerus nofter Cum igitur, omnis populus in ciuitatc nosm %mineiftoefle,nauclerusautemaI- Bonas Aeieres conueniflet, praecepit ter diceb^noszoadhucmiliaribus aflumi* Dux nofter pra^parari Myoparohes &don ^aineiftQabeOe. junito vniuerfo popul^, majores iftas niuek eicuuit, f I8t vride ingeris poftmodd bellum ortum eft,vt jam fequetur. Poft ftrangulatum liuric Indurii j reuerfi extorquere rtemdpOterat,itaqjfacrificuli&: rurfusfumusad ciuitate Nos tra Signo- duo veltres centuriories eifecerurit, vtdi- rade s v m sidNrefCrerites Ducirioftro dus Alber vnziv s C a b e s s A impe- Albernvnzo Cabess^e dc Bach A rium dbtineret ,• & populd poftmddum prx^ quicquid hdc itinere a riobis cdgnitum 8c eflet , fed de fucceflii Sc g.uberriatiorie ejus effedumfuiflet. Poftuiabat igitiir afiipre- .V.^ 4 impofterumaudiemUs.. ftid Inddru , quiiri ea ciuitate Nd s tr A Si- cnora des vMsion erarit ,• pfofec^d j vt i n i omni 2000 Indos riobis adjungeretjqiiinobifcump^uf/ flumen Paraboe afcenderent. Cap. XVII. mumerm pRincipid igitur exploratidne populi fa- Chifiia - &a,cogriouit dictus Al b ervnzivsCa- *Wri r ^ssi numerurioftrorummilitumeflein enim regi onem G a R 1 o r V m in ariftiS' efleV Huic petitidniriihii C a rii repugnabat, monerites faitem DuCemridftrum, vtdeli- beraretquid ex reiuafiituriimeflet, totarii P ftabert quiaD A B E k e fr ater ftr angulati iftiusAc h - contra KERES mortem fratris ifui in Chriftianis vl- ChrifiM- c if c i V oluit. m m ar- c 0 g eDatur igitur pux nofter hoc iter m- Wlf " termittere & fefe ad pugnam parare. Quare jurato fuo fratri Martin o D ominico EnoLL^,madabatvtacceptis4oomilitib. & iooolndis dictis iftis Daberensibvs velCARiis obuiamiret, &: eos cumbmni- busfuisextirparet. txpeditio Huic mandato obtemperans Ma rt i- ientra nTsDominicvS Eiiolla profi- Babere. cifeebatur cum hoc exercitu ex ciuitate NOSTRA SlGNO R A DESVMSION, in oecurfumhofti,admonens eos primo no- mine Regix Majeftatis , &cc. Sed liic D a- b e r e hanc admonitionem reipuens,no- lebat vllas conditiones pacis accipere 5 ha- bebatenimihgentem exercitunij &firma- rat pagos fuospalis interfam depa&is, hoc Tailifatte e ft jm uroligneo; itaquidemvtquilibetpa- murusli- . . £res e j u f mo di muros haberet ; praiter gnm ' foflas qiiamplunmas , de quib us fupra dixi- mus. Sedhaecpracfidia nobisjamerantex- plorata. Itaque m quartumvfque diemin expe- ditione fiiimus , donec vidona a nobis ftan- te, tribushoris ante exortumfolem, iiipa- gum irrumperemus * &c quicquid nobis oe- currebat iriterficeremus, comprehenhs Sc invincula conjectismultismulieribus; Pu&na Inhacpugna 16. Ghriftiani eeciderunt, chriftia^ & m ultivulnerati funt.Non pauci item qtii norum cu £ no fci$ partibus erant Indiinterfecti. Sed Baberis. . fi p arlim p ro fecerunt , nam ab ipforum partecirciter 3000 ex Gambellibvs trucidatifunti mm PaulopoftVenit Dabere eumpopu- gmiam lofuo 5 Sdmpiorans gratiami petijt vt red- tmplouu deremus ipfis vxores & liberos iuos , promi- fitque fe nobis fubjcdos in omnibus iemper futuros , itaq;Dux nofter demandato Re- gia: Majeftatis in gratiam eiimrecepit. J, d Firmatapaee,reuerfifumusad genera- cbriL- lemnoftrumDucemA lbernVnzivm norum eu C a bessam de Bach a referentes iph Baberis. quomodo res eflet gefta. Qui confilio inito, indiani ^ propofito fuo itinere continuahdo re- 2000. quirebat ab iftoD a b ere , *>oo bene ar- *iffjf. matos Indos,qui nobifcumirent. , His nulla chnpa- dimcultace i mpet ratis,jubebatCARio s, 9 maV~ nauiculas,reb,neceflarijs mftruerejQuo fa- Vrlfidium ct^aliumpfit de 800 Chriftianisy 5oo,re'li- ciuitatis quis 3 o o in ciuitate Noftra Signora defum- Nofter Si- uon rehctis , quibus centurionern dedit I o - hannem SalasservM , &: ita vna eum 500 Chriftianis atque zooo Iridis dif- ceiut,rlumen P a r a b o e afceadeitdo. CARiipopulihabebaht^CANOAS gg velS c a p h a s,Nosvero Chriftiani habe- ™*> m bamus 9 .nauiculasB REGANTiNAS,&in qualibet nauiduos equos, fedequi quiderh hxc ioo miliaria,terraconfecemnt, Nds vero aqua profe&i fumusvfq; ad mqntem, qui Vbeatur S.Fernand i,vbi equis noftris in naues reeeptis , denuo foluimus &c ad hq- ft es noftros Peiie mb as peruenimus ? qut quidem noftrum aduentum non expeaa- runt j fed eum vxoribus liberifque aufuge^ rant j pagis iuis &: aedibus flamma exuftis. Poftea ioomiliaria pro>greifi populumnul- lum confpeximus , donec ad nationem qua- dam veniremus j qiix Bachereokvm Voeatur. Natio eft admodum populofa,ex- tenditur ad ioo miliariaiabundat pifcibus &c earne , reperiuntur etiamibimultae naui- culx Cano^e de quibusnonattmetmulta leribere, mulieresvelatis inceduntpuden- dis,nobh cum loqui nolebantj fed vifis nobw fugam dabant. Ab his peruenimus adnatio- ncm quandam S v R v c v s 1 didam ; vbi fu- pra di&x tres naues eranti Populus hic a Bache^reiis 90 miliaribus abeft , exci- piebant nos admodum humaniter , finguli eum vxore &: liberis fuis feorfim habitant, viri orbiculum ligneum calcu.li inftar lufo- . . rij ab auncula dependehtem habent. Mti- Orluah heres labia exo^nant lapide eryftallino^- fcicoloris,magmtudinevniusdigiti. torma; iiint elegantis & nudd corpore incedtint. f orm ^ Natio eftadmodummagna,frumentoIhdi- f rumn tU co,Man d e o c a,M a n d v is,P o t a t i bvs, indtcum, pifcibus Sc carne abundans. Ca^teriimDux noft er interrogabat eosdeC a r k ar eis. Itemq; de CariiS ,verum ipfi dc Carca- reis refpondere noh pbterant, de C A r 1 1 s dicebant , eos adhue in sedibus fuis eiTe ,, fect ' resaliterhabebat; Cap. XVlll t)6itea prxcepitDuxnofter , vtnosad^ = 1 iterpararemus,velle fe tcrram fme regid- tiodd nem iftam perluftrare relidis apud haiies 1 5 o viris. Atque ita acceptis 55 0 Chriftianis, 1 8 equis &ib o olndis VelG a r I i s ,qui ex ci- UitateNoSTRASlGN 0 R ADESVMSTON n obifcumvenerant,adperluftraridam ter- ramabijt. Progreifi autem 18 diebus , cum neque C ario s riec queftquam hominum f i tr4t inueniremus , & jam vidu neceflario fere deftitueremur , coadifumus cuni Duce no- ftrd adriaues noftf as reuertiipfxfertim ciira , -1- Duxndfteradres gerendasparumefletido= Mthteiiu neus , &c paucos ex militibus fibi fauentes mai»MW'HM MiiaiM»llSiWi »Wi»MWMWW^^ r.ir T/ir r.-tr r..» w/irv-n ■•»«'«»■»■■ Mphra- toris re- tumexpe- ditnnem impedit. €ihi. ffimihes proitru stjmm VEKtSS. DE haberet. Cumq; rcuerteremur praemifitHi- Ipanum quendam FranciscvmRie- iere vna cum 10 alijs armatis , juflitque vt I o diebus progrcderentu r,&: fi interea tem- poris populumnullum inuenirelitj adriaites noftrasredirent, vbieoriim adueritUmvel- let expe&are. . Hi intereunduminueneruntnatioriem Indorum admodumpopulofarn , frumentb Indico M a n d i o "c a &c radicibUs alijs asque vtcasteri abundaritem. VeruriiHiipanipo- pulum iftum accedere non audebant , fed adnos reuerfifuritj feferentes Dueinoftro cpiod viderant, hoc audito coriftitiiit cum exercitueo excurfere , fedaquaimpeditUs illud intermifit. Naue igitur 80 viris iriftru- xit , &c addito nobis ceriturione ErNando Riefere mifit nosin aitum numiriis P A- raboe adquserendumpdpulum, quivoca- tur S c h e r v o s , addi to mandato , vti iftbic lociduorum faltemdierum itinere progre- deremur ; &ipfipoftea referremus regibriiS &populiiftiusftatum'. ., 1 .. Soluentesigitur,primoiiatiiridie, ad^ miliaria peruenirhus adriatioriem qux vo- catur Svrvecvesi s,hipopuliinIrifula quadamjo feremiliaribuslonga, &vndiq; fluuio Paraeoe cin&a habirant, V efcun- turMANDEdcA,MEiis,MANDviS Po- t atiBvs ; Mandepore ^PaRPII^B A- chekv &r alijs radicibus * pifcibus item& carrie. Viri &c muiieres fupradi&is S V r v- kvsis fimiles funtl Apud hofce populos per noctcm manfimus; fequentiverodieio CANOiS] nbscomitatiiiirit; vtiternobis monftraf ent , &c ribbis cibum iubminiftra- rent^ bis ehimquotidie feras &pifces capie- bant,quibusvefceremur: Inhoeitinerefex diebus eramus^&pofteaperuenimus ad na- tionem^quamvocant A. chker e s,popu- lurrivalde copiofum, taritain vtroquefexU prbceritate,quaritariullostotaRi o b e l- la PLATAhomines vidi. Hi Ach kere s tribus miliarib. a S v r V e k v s 1 s abfuritj qubd comedarit praeterpifces &:carnemno haberit , mulieres circum pudenda Velatfc funt. ApudhbfceAcH keres diem vnum iubftitimusj qub die didi S v R v k V s ifui! «C a n b 1 s dbmumfuritreuerfi. Illis difce- dentibus , pbftulabat ceftturio nofter E r- N A N D O R I E F E R E , Vt A C H K E R £ S viamnobismonftrarent, adS chervos, quipr.bmpti,bc1:onobifcum C a N o is pfo- re&ifunt, &c vthaberemus vi&umnecefla- riUmibis in die pifces &f eras ceperunt.'Ha;c auterri riatib cur Achkeri di&ifint , haec £ft caufa. A c H k a r v s pifcis eft tamduramha» SCR1 cuire- Ipondit tribunus fiue Capitaheus riofter , ii aurum fefe& argentum quasrefe. Obtulit CorenA nmntea. 7". ~* — ""6""""" i ua,lw «" wuiuwt lgitureiRex Corohamargefiteam, Marcam vnam cum dimidia habentem. Item maflairi fiue lancemvhafnex auropuro fpithamam Cum dimidia longahi & dimidiam fpitha- mamlataihjprxtereaetiathoracem argen- teum &vafa argehteaalia , dixitque fene- que auri neque argehti plus habere» Has res autem ex bellofele cum Amazonibvs quondamgeftoaccepiflei Cumque A mazonvM memmifletj & diuitiarumquibus ipfieabundaiit, interro- gabat Capitaneushofter , quot milliaribus di&i& maZ/Ones abeflent.&riuhquidma- De profe- riadeospefUenkepoflemus; Cuirefpondit ttwnt ad j^ CXj mar j aQ i eas p eruen j re nos non p 0 fT e terra vero liad eas lre vellemus , lter lllud non pofle niii duobus menflbus continuis abfblui. Atq.vtde AmazonibVs aliquid annotemi Mulieres Fceminx AmAzOnes , Vfiafti tahtUm ha- vnamma- bentmamillam, virosfuoster velquaterin £* * * nann0 ac ^ e admittUht, atquevbigrauida? infantem mafculum pariUht } eum poft par- tumviro velpatritranfmittuht» ■Jmaaenes Fcemellamverofienitantur,eamapUdfe cur .! H4 " retincnt , &c dextram ei mamillahi exurunt, m am ex j ta y£ rena / c j am p]j u$ n0 n pofllt , cujus rei cauiamnabentvt capiendis armis &: arcti- bus aptiores fiant, bellatrices enim fcemina; iunt& maxima aducrfus hoftes iiios bel- lagerunt* Fceminas hadnlnfulahabitant fatisma- gna, &aqua vndiquaque cin&a , adquam MexAmg- nonnifliftis Canois nauibus , accedipo- a c h a , cLimvniueriopopLiloin regionem, exquanosreuerfieramLis, pro- ficifci , nos autem milites confentire nole-' bamtts, hoc potiflimum tempore , quo regio iftapropter vimaquaruminuiaerat. Maximaprsetereapopuliparsinfirma erat valetudine , neque etiam didus Dux A l- ^ ux ^' bernvnzvsCaye scAdeBACHAinma--^^^ gna apud poptilum vel authoritate vel gra- tiae- A VE%LSS. DESCRIPTIO. z 3 tia erat, quippc homo ineptus tantisrebus tate,ingensenimfaftusinipfoerat, itavtne gerendis, vtpote quiperomnem vitamim- quidemmilitesalloquiodignaretur,fedpo- pcnonullipracruerat. tiusomnieosinjuriaamceret. Dux chn Manfimus igitur duos menfes apud dictos Imperatorem vel Ducem , qui populum VtrtHtes fitanorum Siberos, quo teporefebricorreptus Dux recre regere&gubernarevuljdecetvtiq;, Dmum. febnlabo- Albernvnz vs C a y e s ca deB a c h a vtfefeplacidummanfuetum&affabilemo- ™- vehementer laborare coepit. Et quidem fi mnibus prxbeat, non fupremis faltem fed &: mortuus fuifret,populononmultas excuf- infimisquibufque&:poftremis. Decetpra-- iiftetlachrymas, tahalcihcet inmilites ejus terea vt talefeieprxftet, qualis videri vult, cxtabantmerita. maxime vero prudentia & rerum gerenda- rumperitia alijs antecellat, turpe enimeft C a p . X X 1 1. &: deteftabile,aliquem honori magis & va- • nifiimasgloria?, quamprudentia^ &:fapiefr- surucku- T N hac regione S VrvckVs sierorvm. tixftudere. Nequevero enampropterrnu- fiorum re- A nullum Indum^o yel 50 annos natum vi- nus fibi demandatum criftas aliquis erige- go mfalu- di, nequevllamregionem taminfalubrem, re, &aliospra2fe ex alto quafi eontemnere brtscuj. per omnem meam vitam cognoui,fita eft e- debet j quo quidem vicio gloribfum iftum nimlubtropicqcancri, vbifoleftaltiffimus, militemThraionemapudTerentiumlabo- ThraCoTe- & propter varios morbos non immerito re- r rafle nouimus , non enim propter Ducem rentL giomS.T hqmje comparatun ApudS v- velcapitaneummilites, cc^ifcribuntur; ied ^ RVCKVssiERosftellamrurlusvidi,quam vice veria propter milites Dux aliquis vel Vr > a ma ~ vrfammajoremvocant, eamenimamifera- centurio conftituitur. m * mi »*' mus > cum cflcmus in Infula S. I a g o . Noter vero hic Dux neminem audiebat, mtolera- Mandatu ^morboiuoprajcepitDuxnofter, vt 150 & nullo perfonarum vel refpeclu vel dele- ^fiv»-. de Muc- Chriftiani aflumptis 2000 Carijs, quatuor &uhabito,inomnibusfuperbi2e &faftuifuo bia Duc *' kufiit tx nauibus Brigantinis ad Infulam S v r v- fatisfiericupiebat. termina- kvssis itinere^. miliarium excurreremus Communiigitur confiliotandem,ab om- dk. &populosSvRVKVSiosoninesinterfice- nibus tam nobihbus quam ignobilibus,de- remus nullixtatipareentes.DiaihiS vrv- cretum eft , vt Dux ifte AlbernVnzivs chrifliant k v s 1 quomodonos antea acceperint, fu- Cayesca de Bacha, captiuusadMaje- ingrati. pradiximus,quaveronosipfis mercedemja ftatemRegiamtranfmitteretur^&MajeftaS confilium reddiderimus , moxpatebit, Deus nouit i- Regia edoceretur devirtunbus, quibusm- aduerfm plos pneter omne mentum iumma injuria ftru&us, populo prarfuerit hactenus, &:de Ducem^ efle affectos. fortibus jpfius factis, prasclanfque facinori- Cum adpagumiftum , lpfis nihil minus . busha&enusinlndiapradtitis; cogitantibus veuiilemus , occurrerunt no- Congregadigitur quia Majeftate Regia bispacificeexaedibuslliis,armis,arcubus&: muneribus quibufdamprsefectierat: Quk- fagittis pulchre ornati/Mox autemtumultu ftor fubpra?fe&us&:fecretarius,quorumno- interCARios &SvRVKVsios,exorto,e- minaiunt, Albernvnzvs Gabretvs, a[ l - Suructy- nnfimus inS v r v k v s 1 o s tormenta noftra, d o n$r a n c 1 s c v s M a n c h o s s A , G a r - mxcani ^«^i^&benemultosiliterfecimus,poftqafuccen- sias Havnegvs, Philippvs deCA- ummiii- tructdatt. fopagoiplorum, 1000 fere, promifcue cx v s tr o, &c.affumpferunt i oo milites , &: di- fr*ni*ni troque fexu, vna cum vniuerfa iplorum fub- cr.u AlbErn vnzvm Cayescam de B a- ******** ftantia, nobifcumabduximus , reuertentes ch a ducem noftrumex improuifb oppref- itaadDucemnoftrumA lbernvnzvm fum,ceperunt, quodquidemfadumeftdie CAYESCAdeBACHA, cui hoc facinore S.Marci, Am 1543. Pofteaperannuintegru pulchrefatisfadumerat. captiuudetentu,nauiquaCARAVELLAM Chriftiani Caeterumcum populus nofter partim in- vocant,omnib.reb.neceflanjsinftruase, cu rurfus co- firmavaletudine, partimodioergaDucem duobusalijsprxcipuis viris , impofitu in Hi- gregamur laboraret , nihil amplius efficere poterat , i- fpaniam ad Maj eftatem Regiam miferunt; taque nauem rurfuspararijubebat,quofa- Hifceperactis jneeeflariumeratvtalium do , omnesadciuitatemNosTRA Signo- eligeremus, quiinea regionepopulumgti- ra D e s v m s 1 o N,reucrfifumus,vbireli- bernaret s donec a Majeftate Regia alius quos Chriftianosreliqueramus, cumeove- quiipiam huicmuneri prseficeretur, &visu Marti ^ niflemus j febri laborans Dux nofter totos eft nobis omnibus,de iententia communi- Domw Z* i4diesfefeina^dibusfuiscontinebat,&:hoc tatis , id muneris Martino DoMiNico" M< quidemvtomnibusmanifeftumerat,cxim- EnoLLjErurfusofFerre, quietiamanteaei probitate potius dc malitia quam ex infirmi^ pra^fuiftet , maxime cum &:ipie 4e vniuerfb 1 popu- m m i 1 m \ m ii m m 24 ^VARFNDAM INDIJE %EG. populo benemeritus efiet,&:populus eima- pulorum funt , quibus , quomodo vtantur jam breuibus annotare libet. Principio pugnam di&isTARDiBvsin Autbor hydropt laborat. xima ex parte admodum faueret. QuamuiSquidamadfuerint , exfamilia- ribus nimirum & amicis Ai bernvnzi Caye s C/E deB ach a , quibus hoc noftru confiliumnonper omnia placeret. Hoc tempore egohydrope admodum la Vfusho- BMuinU- fiinumin- terChri- filMOS. Defeftio Cariorum *Cbri- fiuukt. choant, cumqueyidentfeeflefiiperiores,&: tumar- hoftes fugamdarevelle, : abjectis iftisTAR,- mrm ' d ib v s, hofterhinfequuntur , & caeftum pe- dibuseorum obijciut, vtinterramprofter- boraui, quem mor bum apud O r t h v s s o s nantur , proftratis tandem hoftibus capita attraxeram , vbi tamdiu in aqUa verfatus , dente ifto amputant, idqjtanta celeritate, & maximam inopiam expertusfueram, vt quaquis fe verterepoteft. fupra di&um , cujus efFedumfatis nunc de- Capita ifta humana poft pugnam colli- Capita mum deprehendimus, fiquidem fere 80 no- gunt,& cutem illis abftrahunt, quam reple- bumana ftrum eodem tempore varijs morbis labo- tammateria quacunquefoli exponunt,v&a- amputata rauimus, ex quibus tantum^o reftituti funt, refiat , arefadam tandem haftx imponunt & priftinam valetudinemrecuperarunt. infignum vi&oriae, eodemmodoquoapud MemrM Poft difcefliim autem Albernvnzi nos,equites & Duces, figna vel trophxa fua V i£tori*. Cayes c^dcB a c h a ingens in populo in templis affiger e atque ftatuer e folent. noftro orta eft contentio & difcordia , cce- Iam,vt ad rem perueniamus, Ie p e r i i &; pimuscnimalteralteriinuiderc&ejufmo- BACHACHEiifti, nobis auxilio venerunt, di vitamagere,vtfacilecrediderimipfum cumiooocirciterarmatis. QdofactoDux Satanam tumtemporisinter nosimperium nofter afliimptis 350 Chriftianis, exciuitate fuumobtinuifle. Nostra Signora desvmsion egref- Et quidem inteftinum hoc bellum pro- faseft, &vnicuique Chriftianorum tres In- pter difcefliim Albernvnzi CayescvE dosinminifteriumadjunxit. Peruenimusi- Cmifunt deB a c h a duos annos durauit.IntereaCJ a- r 1 ipopuli, quinobis fcedere jun&ierant, cum viderent iftiufinodidiflidia &: bellain populo efle , cogitabatomne regnum infe- ipfo diuifiim facilepofle euertr,&propt( r- ea confiliohabito,ftatuebantnosChriftia- nos fiipprimere , &; prorfiis ex regione fiia profligare, fed bqnedictus Deus , qui non pafllis eft , hoc confilium fiium habere effe- Cdtfiut. tijpM dentibus pifcium XXIII. m m aiCTiiCTii^irairaiiraiiraiCTi^iiCTi^iraiCTiCT^ Amida &pero- mnia alino iimile eft,exceptis pcdibus,quos habet vaccarum iimiles i boni cibi eft , &: re- gio iftis admodum abundat j cutem habet dimidium digitum craflam. Hos clypeos dedimus Ieperiis > reliquis Vero Indis, bombardas,cUilibetetiam fclopetario duos adjunximus Indos, fcuta Vero ejuimodi 400 fa&aefant. Poftea tribus locis impetumin pagumi- ftum fecimus,poft meridiem circiter horam fecundam, &ipacio triumhorarum fupera- tis iftis fiepimentis ligneis jinpagttmirrupi- mus , vbiingentem multitudinemtrUcida- uimus, fedmaxima tamcnpars fuga fibi ma- ture proipexef at , &c ad pagum alium viginti hincmiliaribus diftatemproperauerat j qui vocatur Carieba* Huncpagum fimiliter admodum firmarant , &C fitus erat prope fyl- uamquandamjin qtia fefe ialuarepolfentfi a Chriftianis fuperarentur , Vtmoxpatebit. Ad lluncpagum eos vnaCum Duceno- ftro Martino Domingo Eiiolla jin- fecuti,tribus locis circa pagum iftum caftra - metatimmus,conftituentes quofdamqui in fylua excubias ager ent. Adu ener unt autem interea etiam ex ciuitate NostraSigno- ra DEsVMSio Njioo Chriftiani, &c 5 00 Ieperii atqueBAcHACHEi,quosinlo- cum eorum fubftituimus , quiin obftdione prioris pagi vulnerati in ciuitatem noftram remifli erant. Fuitigiturnumerus Chriftia- horum450 j&i30oIndorumexlA p e r i s &Bachacheis< Hunc pagUm aUtem hoftes PaLisatts &foflis adeo firmarant 3 vtnullumanteata firmurn &c munitiim videdmns. Excogita- uerant etiam houum armorum genus, quod VocantBLECHE ys sen , fimile muficipulisj quibus gliresapudnoscapitintur j qusequi- dem fipro ipforum votocecidiflent,2ovel 30 viros vno i&ti profternere potuifleiit j fied Deus clementerhocmalumauertit, cuifit laus & gratiaruma&io. Inobfidionehiijus pagi qtiatriduum fuimus , itavt etim expu- gnarenonpdflemUS>donectandemperpro- ditionem, cuj us vbique exempla reperitm- tur, veniret adnos nocturno tempofe Re- gulus qtiidam CARioRVM,cujus eratpa- gtisifte. Hicrogabatnos vtparceremuspa- go fuo eumignenonperdefemus,velle fe nobis viam &rationemmonftrare , qtiomo- do hocpagofacilepotiri poflemus. Cumqs Duxnoftef Martinvs Dominicvs Ei- iollA fidem dediflet , fe pago parfurum, demonftrabat nobis duas viasinfylua, qiii- buspagum intrareliceretj &£ cohftituto te- pore dixit, fe ignem in pago factururn , vt du DESCRIPTIO. in eo extinguendo Carii occuparentur, nosfubitopagum ingrederemur. Ha^ccum Carijfu- ordine fierent magnam Cariorvm rnuU &j mesu ' a . jl ■'£. -... , & . , ..}'■-- duntur. titudine mhocpago trucidatumus, quivC- rofugere conftituerant , incideruntinma- nus I e p e R o r v m , a qtiibUs maxima parte cxfi fuht. Vxof es &liberos fuos tum tempo- f is feCumhon habebant,fed deduxerant eos iniyluam quandam j quatuor milliaribusa pago ifto diftantem. Catterumquiin iftapugha remanferunt, ad alium quendam Indorum ducem, Th a- B E R E ,inpagUm IVBERICH S A B A 1 1 E fu- gerunt. Hic pagus 140 miliaribus ab hoc C a r 1 e b a diftat. Quo quidem ebs iequi non poteramUs , erat enim regio plane de- uaftata &c hos cibo neceifario non eramus inftrudi. ManfimuS igitur qnatuordecim diebus in pago ifto Carieba, donec qui vulnerati erant jrurfius fanarentUn Poftea adciuitatemN osTraSigno^- r a d e s v M s 1 o n retierii fumus , vt in flumine P a r a b o e pagumifttim Iv^ richam Sabaiiam inueftigare eo lius poifemus* Cap. XXIV, NciuitateNosTRA Signora des vm- s 1 o n , fimilitef qtiatuordecim diebuS quieuimUs,proipicientesnobis deomhibus rebus ad iter neceflafijs , poftea afltimpfit Dtixnofternouum exercitum , &:influmi^ neP A r a b oe j9nauibus Brigantinis> atque 2ooCANOisin quibus^^oo Indive- hebantur jprofecciftimusadpagUml v be- richSaBai E,quohoftcsnoftficohfuge- rant,quipagus 46 miliaribus a ciuitate N o- stra Signora Des VMSioNabefti In itiiiere adjunxerunt fefe nobis 10O6 carij C a r ii,CUm duce ifto qtii nobis pagUmC a- CbrijtU* r 1 e b a m prodiderat. Itaque Dux hofter nisduxilfa CUm^pagoiftoI v berichaSab a iia, mimfi duobuS tantum miharibus abeflemus j mif- fis duobtis Indis fiue Car iis hortabatur ^ eos , vtredirentin terram fuamadvxores & cbrifiUni liberosfuos,atq; Chriftiahis j vtanteafece- pacemCa- rant ftibj ecli eflent j fih minus yelle fe eos ex rysofferiih terraifta omnesprofligare^ AdhascrefponditCARivs illeTH abe- Rvs,ienec ducemnoftrUmnecCliriftianos Carwrum vnquamnouiflejjuflitque ducihoftrofigni- fe JP on l um ficari j vt Venir e t cum fiiis j fi quid eos vellet, fe vel oflibus noftfos interfeduf um atque profligaturum. Quin &c legatos noftros vef- befibus adnecem vfque tra&atiit* addita comminatione j Vt mox difcedef entjfi mof = tem euitare vellent CumiegatihinoftfoDucihajcreferrehtj C tho^ |g ^VARVNDAM INDIJE %BG. mox inftruda acie ad hoftes progrefli fu- irevellent/cdaturumoperam^ncquidip^ mus, populo in quatuor cohortes fiue tur- rcrumaditerhoc ncceflariumdeeflet , qiu mas diftributo. Peruenimus autem primo promptosfere¶tosexhibuerunt.Con- s J bm f u adfluuiumquendam,quivocatur S thve- uocatisfimilitcretiamCARio^Mprxtcj fimm ' s i a j qui latitudine quidem Danubiumre- ais,rooo viros adhociter rcquifiuitvQuji &: pratfentat, profunditate vero non admodu ipfi fuam operam fine vlla tergiucriationc magnaeft, fedtalis vt rraniire iine periculo obtulerunt. k P omt,certis tamen temporibus adeo crefcit Confenticntibus igitur &Hifpams&Ca- vtterram vn4iquerepleat,noniineingenti rijs,poft duosmenfesDuxnoiterM a r ti- damno nvs Dominicvs Ei ioLLA,iteringreilus cmcbri Huncfluuiumtraijcerecogebamur,erat cft , Anno Chrifti ^S.nauigando^naui- tf^-enimhoftes noftriin altera flumims parte busBrigantinis,&zooCANOisinflumine mm congrceatii &magna vi nobisin aqua hx- Par ABOE,equivero i 3 o cum quibuidam, tnferunt. rentiDU s refiftebant , ita vtniu fclopetis &: quiin nauibus locum nonhabebant , terr* tormentisaliisprobeinftruaifuiflemus,&: nosinfecutifunt. Deus nobis fuagratia adfuiflet, omncsnos Cumq;omnes conueniflemus admon- * ^ opprefllflent. tc S. Feknandi, vbidiaiiftiPEiiEMB^ Sed Deibeneflcio tandemrlumeniftud habitant, remifit Dux nofter adciuitatcm C*r$fu- f U perauimus,quodvidentesC a r nftatim Nostra Signora DESvMSioN^naues *"* adpagumfuum confugerunt , qm dimidio Brigantinas,duabusnauibusapudS. i R- miliariafluminediftabat,fednosftrenuee- n a n d v m, vna cum 50 Hifpams rehetis, osinfecuti mmus & pagum vndique cinxi- quibus pr^fedumdedit P e t r v m Die s- mus,bombardis & tormctis probe mfe cU s e , & cibi quantum ad duos annos fatis c- **m Inobfidione iftanomudiem vnumfuimus, rat.Hosjubcbatibircdiwmfuumcxpcaa- Thaberi circa ve fp e ram enim Dei beneficio pagum re,,neidem fibi quoque accideret quodi o- «W* iftumexpuenauimus, &multos trucidaui- h a n NiEnoLLiEanteaacciderat, quem tm ' mus vna cum mis P E 1 E M B M iftim " erc truclda * * Antequam autem eos aggrederemur, rant,vt antca di&um cft. mandatum nobis deditDuxnofter, vt vxo- res&liberosnonintcrficeremus^fedcapc^ Qxy. XXV* remus &in vincula conijcercmus,quod etia itafecimus,fedvirorumingcntemnumeru - t occidimus,itavtlE p K r 1 quinobiicumc- pRogreftus eft igiturDux noftcr cum 3 0<3 rant iooo capitaacceperint. 1 Chnftianis 130 equis , &300 Carijs con~ Hisitaperaclis, vencruntadnos C a rii tinuis octodiebus, vt nationcm nullamin- T**m qui euaferant cum duce IuoTh a b e r o ,pa- uemremus , die nono inuenimus populum pacem ro- cemrogantes, & promittentes , fe impoltc- qui vocatur Naper v s , homines funtfor- gat. rumamicos &iiibditos noftros , adomnia tes & proceri,nihilhabentquodcomedant feruitia,vt ante,paratos futuros , dummodo pra^ter carnem & pifces, muhcres dcformes meratiamreceptis,vxoresSdiberosredde- funt&circumpudendavelatar. remus AdhancnationemamonteS.bERNAN- rel RecepitigitureosDuxnofteringratiam, D i, 3 6miliarianumerantur. Maniimusibi &impofterumnullainter eos &nos,quam- per noctemtantum&: poftea 7 . diebuspro- diuego quidem in regione ifta commo- grcfli,peruemmus adnanonemMAiP aio- ratusmm,extititcontentio. Bellumautem RVM,populuseftadmoQLimmultus,&iub- hoc cum C a r 1 1 s iftis i efquiannum dura- diti fiiis dominis omms genens ieruma prz- uit,nimirumadannumvfq ; Chnftir 54 ^ ftarecoguntur,eodemmodo quoapudnos PofteaadciuitatemNosTRASiGNO- ruibei fuisnobilibusiubjeai unt. _ u adesvmsi o Nreuerfi,duosannosibi Terrahaxadmodumferuhseft,&:abun- Tettthm commoraufumus. dat frumento Indico : M a n d e o c a d e, ^ Confitmm i nterea temporis,cunullanauisexHifpa- Mandeoca Parpii , Potatis , Man- Ctefi*- ttia ven iret,proponebat DuxnofterM a r- dves,Bachke KV,&alijsradicibus,adci- mm ^tinvsDominicvs Eno ll a populo , fc bumvtilibus. Habentetiamceruos, oueS qturendo ff f uidemita popu l 0 pkceret, Indicas,ftruthios,anatcs,anieres,gallinas, Znt Xnposq^dammili&us^onemi- & idgenus auesalias. Quin & iniyluispk-^ ft a mperluftrare,&experirianaurum&ar- rimummelhsrepentur, exquo vinumcon- s 7^ m aenmminuenirepofllt. ficiunt.Quoquislongiusiniftaregionepro-^^ Hocconfiliumcumpopulop!aceret,con- greditur, eo fertihorem eam deprehendit, uocatis^oHifpanis^interrogateos^anfecu &quodmireristotoanno,trumentumlndi- regionk. ? - cura oues do~ mefttte & fjlueftrts. VERISS.DESCRITTIO. Deferiptio Maiieaio- rum. Mulieres fomofe. Puell* a- Ttirbm irt ca^ris Chri- fttanorum MaticAti Cbrtftia- ttos aggre- diuntur. Maiiaiiin fugam co- uertuntur Maiidii cum &radicesjam didcXjin agrisnafcuntur. Ouibus, (quas fylueftres & domefticas ha- bent)ad equitandum & vehendum , qucm- admodumnos equis, vtuntur , &: cgoipfe a- liquando,(non tamen in hoc itinere)4o mi^ liaria , in oue vectus fum , cum ih pede ladiis irenonpoffem. ApudP ervenses, ouiumiftarumin traniportandis mercibus vfus eft.HiM a i- i e a i i proceri iiint &: bellicofi homines , o- mne ftudium in bellis Collocant , mulieres habent admodum foiinofas,circum puden- davelatas, quse hulluminagro colendola- borem facmnt , Virorum Cnim eft de Vi&u &c rebus neceflarijs follicitos eflej mulierum v- nicus hic labor eft, vt domi Ci bum prsepare t s &advfiim aliummarito &alijsidpetentib. fefe accommodent,excepto tamen nendi & texendi labore,cui per otiuopera dare fole t. Cumabhoc populodimidio tantummi- liariabeflemus, venertintnobis obuiam ad pagum quendamrogates Ducemnoftrum, vt iftano&em in pago ifto maneremtis, velle fenobis deomnibus rebus necellarijs abun - deproipicere , fed infignis dolus ltiberat, quem vt Duxnofter eo minus metueretj of- ferebantei 4 coronas argenreas qtice c teremus, fed cumDux nofter de qualitate U ftius regionis cum S 1 b e r 1 s loqueretur, re- fponderunt , nos itincre 6 dierum poile ad Peiies sennos peruenire,inhocveroiti- nere duos nos fontes aquar bonae & falutaris reperturos effe. Cap. XXVIL ASfumptis igitur quibufdam S 1 B l R 1 s ^ terhoc mgreili fumus, iedcum adhuc trium dierumitinere apago abeiTemus,fub- duxerunt fefe SiBERiifti,vtimpofterueos amplius nonviderimus , foli igiturtandem ad PEiiESSENNosiftosperuenimus. Hi Peijjfenni arma capientes amicitiam noftramrecufa- armaca^ runt , fednon multum obtinuerunt , facili P m U enim m ,..i^ir.^ip« l ir.» l i»«,CTl^lI^II^IIffiIi™i«ra «ra iFW'tCTICTIlCTIICT'l^ [!HllBl M l li i M l K tlfflTfflX [ J ; IiiiI' ICT ' Tq ^ VERISS. DESCRIVTlO. cnimrationc cos deuicimus , &c expugnaui- - mus pagumipforum ,in fuga autem ipforum quofdam comprehendimus; qui nobis rcfe- rebat , fe in pago fuo habuhTe tres Hiipanos, in quorum numero vnus nominc Hierony- Hierony- mus P e t r i Ma nchoss^ quondam Tu- muiTubi- bicenfuerit, quosquideHifpanos Ioran- m ' nesEiiollas piae meniori«e ibi propter infirmitatemf eliqueraf. TresHiJpa . Hos tres Hifpanos Peiiessennu- ritmterfe- bj quatuor diebus antenoftrumaduenturn interfecef ant , cum de aduentu hoftro a S i- beris certiores fa&ieflent, cujusquidem factifatis grauesnobispcenas dederurit,ma- fimus eniniihpago ipforurri quatuordecim Teiiejfenni diebus,&; diligenter eos quazfiuimusjdonec infylua op magnam eorummultitudinem in fylua con- prefi. gregafam offenderemus , qiiam trucidaui- mus & comprehedimus , ita vtpauciadmo- dum rerhanprentiqui capti , nobis quahtate ioci expomerunt, addentes fimul,nos idne- re quatuor dierum,nempe 1 6 miliaribus ab- efie a populo , cjuem M a i g e n 6 s vocant. Profe &i l umus igitur ad eos,quifimiliter ar- ma capientes amieitiam rioftram planere- ipiierunt j pagtis ipibrum iri mohtC quodam fituserat, &denfifllmisipinis tanquamali- quo muro vndiq; feptus , aggrefll fumiis igi- turduobuslocisHunepagum, iedMAiGE- ^ Niifti, duodecim Chriftiahos inpugna, & Tugna cu a liqtiot C a r i o s , antequam pagumiftum Matgents. expugnaflemus trucidarunt. Tandem ciirii viderent nospagiimiftum luperaife/iippofito asdibus ighe, aufugcrut. Maigeni Sed poft tres dies C ar i o r v.m noftrorum infiniti u quingenti , nobis infcijsadduo vel triami- r' liaria fugientes Ma igenos perfecuti , eos inuenerunt, &tam acriter cum eispugna- runtjVtmagnamftragem fecerint, & infini- tam M a igenorvm multitudinem truci- dafirit, quaniuisexipfil etiamtrecentifere carijk ceciderint.CumveroMAiGENipopulieos MaigenU infylua vridiq; cinxiflerif,ita vtneq; progre- dirieq; recedere pofient , miferunf ad Duce noftrum & rogarimt, vt fibi aiixilio venire^" mus. HocaudiensDux nofternihil cuntfa- tus, afthmpfit equos quos habebat , & 150 Chriftiari6s,vna cumiooo S a r n s , reli- quopdpuloin caftris relitlro , quiMaigenisj fi forte reuerterentur, refiftere poflent. Venimiis igitur fupra ditfis Cariis no- ftris auxilio,fedMAi g e n i nobis vifis fugam ftatim dederut,neq; a noftris, quatfiuis ftre- nue eos infeqUentibus comprehendi potue- r unt. Quid autemipfis tariderii cum ad ciui- tatemnoftra rCUerf eremur acciderit , pau- lo poft audiemus. Veriiriius igitur taridem ad C ario s noftros , & vehcmcnter rriirati fumus tot M AiGENOsab ipfis trucidatos' 29 efle, ipfivero ob aduentumnoftrum ingenti funt lastitia perfiiii. Poftea reuerii fumus ad caftra, & ibi qua- triduum p ermanfimus , ha b e b amus enirfl in pago ifto cibi quantum fatis erat. Interim conclufimusnos velle cceptuni iftud iter abfoluere, maxime cum &r de qiia- litate iftius Regionis fatis fuperq; eifefnus e- dodi. Iter igituringrefli^cotinuistredecim diebus ad^znoftro quidemjudicio, milia- ria progrcfli fiimus, &ad hationemK a r- cockios peruenimus,fedinitinere, cu^ diebhs progrefli eflemus^venimus ad regio- nem fex miliaria latarh , in qua nihil nifi lalis tantam copiaminuenimus,quantahyrjern6 tempore niuis in hifce regionibus reperitufj &c fal quidem ifte , tam in seftate quam in hyeme ibi confpicitur. In hac terra fale repleta,biduum commo- rati fumus, ignorantes qiio nos verterede- beremus , aditer iftud fehcius continuandu &c abfoluendum , diuirio tarhen beneficioj redam viam mgrefli , itinere quatuor dieru ad nationem Ka rcockies peruehimusi cumq;nonprocul apago eorum abeflemus, praemifitDiix nofter quiriquagintaCliriftia- nos &quingentos Cario s ,quilocumno- bis &£ hofpitium pararent. Hi cuniinpagumiftum venireht, depre- henderunt admodum irigentem hbminum multitLidinem , qualem toto hoc itinere no r dumviderant,perterrefa6tiigitur , remile- runtaliquehiad Ducemnoftrum , quieUni monefet, vtquaniprimum cumpopuiofuo ad pagum propCraret,ad quam monitioneni Dux nofter eum vniuerfopopuloiftariocle progreflus, horamatutina tcrtiafefefupra- dicl:is,quos prsefniief at,adjunxit. Et K a r- cockies qiiidem ifti ignorantes plures f e- ftare,fibi certo perluaferant,fe facile hos fli- peraturos &£ opprefliiros. Verum cum animaduertcrcnt , Ducem noftrumnobis fubucnire i abjecto animo de vxoribus &£ liberis folliciti erant,- atque cum nihil moliri audereht,omhi nos humanitate &liberalitate amplexi funt,afFcrcntes hobis ceruos,anferes,oues,ftruthios,anates ; cu- niculos,& idgenus feras, auefque plurimas, frumentum etiam Indicuni fiue Mayzumj oryzarri &radices, ( quibus fegio ifta aburi- dat,optimas. Viri iri labijs cajfuleum geftant lapilluni inftar calculiluforij,afmahabentTAR d e s, arcus , fagitfas , & clypeos cxAmid^e corio fados, Foeminaz leuiterperforatis labijs, lapillu ex cryftall o viiidi velfufco iriferunt, & ami- culum geftant, ex goflypid iri formam iridii- fij firic brachialibus fac^iini , fo'rm«tot ele- C § ganti^ ferrafali repleta* Rarehkoe* kiinatio poputofai Karchkgc kjihumd* nt & libe- rales ergd Chrijlifc nos; I I 1 I i 1 m m m 1 m i 1 Biagii MtiBntia't«CTG. Accidit profedo multis inlocis , vt quis MosmU vltra mandatumDomini fui,in vindida pro- S 4f - • grediatur, &fibiex arrogantia plus fumat» qua f acere merito debebat. Non enim cre-, doRegiam Majeftatemhuic ConfaluoPi- _ zarrovitamn6donaturamfuifle,fifuac Ma- j eftati traditus & oblatus fuiflet. Dolebat ei e ™** me non immerito, fuisbonis Dominum alium q mM m datum efle.Hax enimRegio P e r v jure di- uino & humanoad dictumPizarrumperti- nebat,cumip'fevnacumfratribus fuisMar- chione,&FerdinandoPizarroInfulamhanc ditifllma,primus repererit& fibifubjecerit. Ha;c Regiomerito ditiflimavocatur, o- K** Ctf mnes enim diuitiae & opes Regi^ Ma J cfta -^/^ tis , p roueniunt expERV,NovA Hispa- ZlpU ( iT N 1 a ,&T erra FiRMA.Sed tanta eft hujus 'Jfafa mundi inuidia, vt ea car ere nemo facile pol- lit.Hac igitur oppreflus fuit&hicConfaluus Pizarrus,adeovtlicetpotentiflimus&velut Rexfuerit , capitistamenfuppliciumeui- tare non porucrit. Hac de re plura fcri- bipoflent,litemporishujus&locieflent. Cxterum diftis iftis literis perfcriptum c- Summa rat , vtde mandato Regix Majeftatis Dux nofter Martinvs Dominicvs Eiiol- la , cummilitibusfuisvlteriusnonprogre- deretur,fedapudMA ch ka sie s iftos , fub pcenacapitis,cxpectaret, donec,quidfaci- endumeflet,delibcraretur. Haxmhuncfi- Cau f a ltt * nemperfcripta eranr,quod Gubernator ifte rar m ' < Peruani regni timeret , ne feditionem & tu- multum aducrfusipfumexcitaremus, con- junctis nobisquicapitis iiipplicium interra ea effugerant, quod quidem etiam certe fa- aumfuiflet, fiiniftam regione veniflemus. Sed Gubernator ifte,fcedere cumDuce Nefaria noftro inito,maximo eum munere arTecit,vt confxde- acquiefceret. Ethsecomnia quidemnobis^» G «* infcijs geftafunt , fi emm eorum noticiam hafeuiflemus , ftatim ligatis manibus pedi- » ^ bufqiDuccmnoftrum adGubernatoremi- (( ftum in Pe r v miliflemus. Poftmodu ablegauit Dux nofter ad Gu- bernatorem iftum inP e r v quatuor milites, vnum ccnturionem , N v e f l e de S c h a i- E s e s , & tres alios , quorum nomina erant, Ouatuor Ogn ad E,MicH a e LdeRvE le,Ab aiie, legatiinn de Rorchva, qui Ipacio fex feptimanarfi gnum ve- in regnum P e r v venerunt , & primo quide mm r u adpopulum P o t o s i,pofteaadpOpulum Cvscon ,tertioadciuitatemRio della p l a t a , & tandem quarto admetropolin Li m a m . Ha; funt quatuor pote tiflima^ & o- pulentiflimas ciuitates in regno Peru. Ex his quatuor mihnbus,duo nempeMi- chael de Rvele , & Abaiie de Ror- c h v a , morbo correpti, in prima eiuitatc PoTOSiinPERV ,manferut. Reliquiduo, Nve- beraliter txtqti. Legatusin terfititur £ F t E & O g N A d e ,in ciuitate L i m a m ad di&um Gubernatore perrexerunt,a quo humaniffime &liberaliffime excepti, &in- terrogati fiint , de commoditatibus & qua- ItgatiHt- litate regionis Rio della PLATA.Poftea ftanoruli- juffit Gubernator ifte hofce milites quam optime tra&ari , & cuilibet 2000 coronatos donauit» Iuffit pra;terea Gubernatorifte, Nvef- le Schaiieses fuo Duci fcribere, vt apud Machkasies, refolutionem Regise Majeftatis expe&aret, &tamen populoifti moleftus non eflet,nec quicquam praeter ci- bum abipfiscaperet. Nonlatebatautenos, argento eosabundarc, cumHilpano cuida fu bj ecti eflent. Sed iecundum hoc manda- tumipfisperomnia pepercimus. Hic tamenGu bernatoris legatus in itine- re ab Hifpano quodam nomine Barnaba,in- terfeclus e.ft , idq; de mandato noftri Ducis, qui verebatur alium Gubernatorem ex P e - r V mifllimiri , quipopulofuopradiceretur, quemadmodum etiam alius quidamj am co- ftitutuserat. Itaq; emiflohoc Hilpano Bar- naba mandauit , vt fiquidem cum literis ali- queminueniret , interfecio lcgato literas ii- bi afferret. Cap. XXIX. SEd non potuimus apud Machkasios diutius propter ciborum inopia commo- rari,coacti igituriiimusadK a r cockios reuerti.Qupdtame 116 feciflemus,flfciuifle- musnobisgubernatore aliu fuifle conftitu- tu^nonn.tamfacile reuerflfuiiTemus , exre- gione tam fertili atque fcecunda, in qua no- bisdevictu neceflario facileproipicere po- Mafthka- tuiffemus. Nam quod annotandum quoque ftorum fuerat , terra Marcasiorvm tam fer tilis regiofeni- eft,vtfimilemeinunquam viderim,ii quis n. fylua ingreflus , in ar bore quacunq; forame aliquod faciat, poteftex arboreiftaquinq; vel fex menfurasmellisaccipere , quodmel inftar mulfl noftratis ab exiguis apibus ne- Melexar- mniern ^dentib.conficitur.Hoc melad co- bortk-po- edendum optimum eft , & vinum inde fua- manans. uiffi mum prseparatur. Karchkp- Cumautemaddi&osKARCOKios ve- kjifugiiit. niflemusjomnes expago fuo vna cumvxori- bus &liberis aufugerant, re&ius tamen fe- Karthko - ciflent , fi in pago fuo manfiflent. Miffis igi- hiis chri- tur ad eos quibufdam Indis , juffit eis Dux fiiani\ fa- nofter fignificari, vtredirentinpagumfuu, lem offe- n ! ihi4 mali a nobis metuere t,fed ipfi ipreta iftaadmonitione, nobisrenunciarunt, nos debere ex pago eorum difcedere, fin minus, fenosfumma viindeprofligaturos. Hoc audietes, iuftru&a ftatim acie ad eos proceffimus , & quamuis quidam ex militib. Ducemmonerent,vtab eis abftineret,quod VERISS. t>BSCRlT>TIO f V Deftilm cibi. runt. bellum iftud maximam parere inopiam, &c rerum neceflarium defectum poflet , Dux tamen nofter & afleflbres confiliorum per- feuerabantin fuafententia, vt contra dictos Marco kie s proficifceremur.Cumigitur f/^f/" adeosveniremus, quilocumfubduob.mo- 0\ ^ tib.no procul a iyluaquada , ad hac pugnam elegerant,vt fi forte vincerentur,in ly lua fe- fe faluare t,bene multos trucidauimus, quos a. comprehendimus , eosinperpetuamfer- uitutem redegimus , vt mancipia noftra fie-] ret,quorumquidemnumero 1000 fuerunt. Poftea manfimus in ifto pago duos men- Magnttu- fes,qui tanta; eratmagnitudinis, ac fi quinq» &°t a l u vel iexpagi conjuncti fuiflent. Etporroad eumlocureuerfifumus, vbiduasnauesno- ftras reliqueramus,vtiupra didumeft.ini- e ™t&fi~ . r r ■ c ■ ueduratio nere autemhoc lelquiannum riumus, quo i t i ner ^ temporeperpetua bellageffimus, & 12000 -^ umtvm vtriufq; fexushomines inferuitutemnoftra mancipio- rcdegimus,ex quibus mihi quidem 5 operfo- rutn. nse attributas funt. Cum adnaues noftras veniremus,indica- batnobis populusnofter, quodinnoftra ab- fentia capitaneus quidam Didacus A b r i- GO,exSEviLLiA Hifpanias oriundus , cum altero capitaneo IoanneFrancisco Manchossa quemDux nofterMARTi- nvs Dominicvs Eiiolla , nauibusiftis &; populo prasfecerat , ingentem tumultum excitaflet,&; maximas turbas dediflet, vole- te Didaco Abrigone imperiumper om- ^f^^"' nia fibi vendicare ,Iohanne vero Fr a n- mev ^l' cisco MANCHOssA,ipficederenolente, p ta neos. ' quod fibi expreife gubernatio ifta eflet de- lohannes mandata. Hse c dum no bis ita narrantur , ec- Tracifcm ce Capitaneus ifteDidacus Abrie go , fu- Manchof- peratum inpradio Ioh annemFrancis-/^" cvmManchossam interncitj&excitato . , „ , . - . , 1 /• tnterjectus inpopuloingeatumultu, aduerlumnosar- ^uxnofier ma fiia dirigit , quin &c occupata ciuitate exciuitate N o st ra Signora des vmsion duce extlufm. &nosintromittere, &fefeimperio Ma r- tiniDominiciEiiolli lubmittere planerecufat. Cap. XXX. TlJOc cumDux nofter videret,venimusad uofier si- *ciuitatem NostraSignorade - gnora de- s vmsio N,&ea obfidione cinximus,milites fumfwu vero quiin ciuitate erat, cu ferio re agivide- 01 re tjfubinde ad nos in carnpu egreffi pace ex- orabant. Itaq; Capitaneus ifte Didacusde Abr ie g o ,animaduertes,populo fe no pof- fe fidere , &: periculu efle , ne per proditione nodturno temporein vrbe introduceremur, quodlane ettandemfadufuiflet,habito cu D - ^ amicis & fidelib.fiiis confilio, egreffius eft ex rie ^ 0 f a g> ciuitate vna cum 5 o armatis. Quo facio reli- meditatuf qui ad Duce noftrum venie tes, tradita ei ci- Q 4 uitate^ » p JgVARVNDAM JNDIuE ^REG. uitatc , gratiam implorarunt , quam etiam le in itinereportarent, &:iteringreflusmm. , facileobtinuerunt. Itaq; Duxnofter ciuita- Odoautemdiebus antemeumdifcemim, temingrefluseft, feddidus illeDidacusde venit quidam exPRESiLiA, quireferebat J Abricg o cumjoiftisfuis aflfeclis^omilia- nauemquandameonuperaduenifleexLY- ribus aufugerat , itavteosaflequi nonlice- s ABONAPortugailia^qua; efletDominilo- VeUum in* ret. Fuit igitur inter hos duos Duces conti - h a n n is ab H v l s t , mercatoris in L y s a- terchrir nuumduob.annisbellum,ita vtparsvnaab bona', facloris vere fiue procuratoris E- fiianos. alteratutanunquamefletjDidacusenimde rasmi ScHETZENin Antverpia. A b r i e g o in nullo loco diu manebat, fed Itaq; rebus hifce cognitis taridem , inno- tyejfusex modo hic modo alibi oberrabat , nulli labo- mine facrofanctse Trinitatis ; iter iftgreftus ciuitate ri,vtnobisnoceret,parcens,vtnonimmeri- fum,anno Chrifti^z. die ztf.Decemb.qui Ko/lerSi- to latroni iimilis haberetur.Tandemigitur, erat dies S. Stephano facra , egrefliis nimiru fiquidem pace frui vellemus , deliberandu cumzoIndis,duabusnauibusCANOiS3ex-' J Vtesode eratde vijsadamicitiam ducentibus. Fecit ciuitate Riodellaplata,Nostra Abritgoin i*itur Dux nofter duabus fuis filiabus nu- Signor& des vMSioN.Etprincipiocon- latronem ptias, quas duobus cognatis Didaci de Ab- fe&isi6.miliaribus, peruenimus adpagum degenerat • R i e g o , in matrimonium dederat ,quivo- IvberichaSabaia, ybi quatuor m eorij cantur AlbernvnzvsRichelvs,&: eommilitonum duo Hiipani, &: duo Lufita- Matrimo - FrAncis cvs Fergervs. Pofthafcenu- ni fefe mihi adj unxerut , quamuis bona cum tikpaxp ptias pulchrain quiete, pace &c tranquillita- venia dimifli non eflent. bihta. . teviximus, armishoftilibus abvtraq;parte Hinc foluentes i5miliariaconfecimus,&: depofitis. ad pagum Gaboretha peruenimus,inde Vlricusla Intereatemporisperlatxfuntadmelite- itinerequatuor dierum,confectis 16 milia- berlitteras rxcxS evili AHiipanias a procuratore ribusadpagumBAREiAperuenimus,&:in- accipit. f v g g e r or VMquivocaturCHRiSTO- de nouem diebus 54 miliaria conficientes, phorvsReyser, quaru fumma hxc erat j ad pagum Bareda appulimus,vbi biduum perfcriptum efle ad dictu Christopho- commoratidecibo&rnouisCANOisnobis rvmRe YSERVMper Sebastianvm profpeximus,erantenimnobis ioomiliaria NEiDHARDVM,demandato,&:voluntate influmine Paran a conficienda, donec Thomi Schmidlin fratrismei piaeme- veniremus ad pagum Gi envgia, vbi qua- morise, demeexiftisregionibusinpatriam tuor diespermanlimus. Hadenusinregio- reuocando,fe itaq; nempe C hristopHo- neC ari o r v m verfati fumus, quae fubje&a. rvm Re y s e r v M merogare , vthuic volu- eft Majeftati Regiae. tati &: monitis locum darem. Has literas ex Cap. XXXI. procuratione dicti Chris t oph ori acce- pi,anno 1552. die Z5 Iuiij , qui erat dies feftus TAm peruenimus in terram Regis Lufita- Iacobi. Aniajregione nempeTvpis. Inpagofupra VlricusVa Quibus perlectis , dimifllonem a Duce nominato , coacti iumus naues Canoas, k(iw/- no ft ro MARTiNO DoMinicoEiiolla deferto flumine P a r a n a relinquere , &; fionem %m eti) f p r i mo id quidem recufabat , fed terraiterfacereadregionemT v p 1 s. 5ex P etm ' tandem tamen , cum coniideraret quod autem feptimanis per deferta &: inuia loca tanto tempore Regia: Maj eftati , in iftis Re- vagantes,multo cum periculo & difhculta- gionib. fideliflimeferuiendo, proDucelo- te, ab ifto pago Gie n vgi Aad Tvp o s di- hanne EnoLLAcapitis fxpenumero pe- clos ii^miliariaconfecimus.HipopuhTv- riculismemetexpofuiflem,&:innulliseipe- pis hoftes fuos deuorant , afliduabella ge- / riculisdefuiflem,hocinquamcumconfide- runt, &fuperatishoftibus,capnuosinpagu raret,placideme dimittebat, datismihiii- fuum deducunt , cum magna folennitate. m m mulliterisadRegiamMajeftatemexaratis, Captiuis nihilomninodenegant,iedproli- Maieflate quibus de omnibus fcitu dignis , & de ftatu bitu in omnibus gratificantur,etiammulie- Regiam. terraifiueregionisRio della PLATA,e- ribus adlibidinemipiorum conceflis,tande ^_ ratperfcriptum. Hafceliteraspoftmodum veroconftitutomaaatiomstemporeiolen- m j mim confiliarijsRegijsinSvi li a Hifpanias ob- neconuiuiuminftituunt,&:maaatoscapti-^ TMp j. tuli,&:muitacoramdeiftiregionecumipris uos cumamicisfuis deuorant. Omne fuum»^^ collocutusfum. ftudiuminbelliscollocant,vitaviuuntnun- Vlrkus Cumq;omnibusaditerneceflarijsrebus, quamjejunam, iedfemperebriam,ialtado schmidt me inftruxiflem, falutato Duce M a r t i n o &:potando fefe fubinde obleaat,omnib.vo- valedkit Dominico Eiiolla , &: reliquis meisa- luptatib.deditifunt, &vitamplaneEpicu- fuiscom- m i c is atque commilitonibus , vigmti C a- rea agut. Homines funtfuperbi &: malinoii, W« militomb. Klos aflhmpfi, qui resmeas&: lupcHe* 0 -''- vinu ex frumento Indico conficiunt,quo lta Tinumt): LtttgHA Taporum . PE^JSS. DESCRIPTIO. $j mebriahtur , acfi^r^ftantiflimumnoftrae ApudhuncpbpulumfluuiuseftVRQVA- v*¥ a,d regionisvinu biberent. Linguafereeadecu i a ,inquocolubrosfiueferpentes vidimus,-^ Cariis vtUrttUf , parumenim inter hafce quosHifpahi,fnalingua, SChveEiibA duas lingrtas-eft difcriminis. Tvescha nominant. Hi longitudine funt Abhisperuenimus adpagumKARiE s e - 14 pafluum,latitudineveto duarum vlnaru BA,iiiquofimiliter&:TAPihabitat,fedqui feuoctocubitoru. Multum damnidarefb- bellUmcUmChriftianisgerunt,cumpriores lent , capitibus enim femper fuper aquam Chriftianorumfmtamicii eminent,&analiquisinfluuio verfetur, re- demm „ Kmefeba. Adhunc pagum dominica Palma^ ipieiunt,videntes veroaliquemfluuiumiftu ttu rum peruenimus , cumque 4 miliaribus vellaitaildivel bibendigratiaaccedere,fta- adhuc abeflemus , intellexi egopericulum timadrepetes,caudaipluminuolutu,fecum nobis ibi imminere , & propterea fugiendos in aqua abftrahunt,& iiiterfcetum deuorat. coseife,incepimusautemtumtemporisvi- Hincdifcedentes qtiatuorfeptimanis 100 c~hi necelfario carere , itaque licet adhuc vl- miliaria progrefli fumus,& ad pagum quen- terius paulo progredi poflemus , tamen duo dam peruenimus , qui vocatur Schelebe- ex nobis perfuaderi no poterant , vt progre- t h v e b a , ibi maniimus tres dies, vt vires i- derentur , fed pofthabitis meis admonitio- fto itinere amiflas rurfiis colligeremus , pa- nibus precibufq;pagum iftum ingreflifunt) rumm cibi inifto itinerehabueramUs,mel- quibusquidemfidemdedimus, quodvelle- lenosmaximaexparte ihftentantes , &pot musarttepagum eorumaduentumexpe&a- quidem velmetacente quilibetintelhgerej re, fed pagum vix ingrefli,interfecti fimt , &: quantam miferiam ta longo itinere petpefli poftmodum deuorati, Deus ipforum animis nmus,cibo & potu , le&oq; carentes , leclrus Lefttpbfa eftopropitius. Poftealndi^oexpagoiftoad m quem quilibet fecuportabat, exgoflipio tatiUst nosperuenerunt, induti veftibus Chriftia- informamretisfadtiserat,ponderequatUor noruimcumq; adpafliis 30 veniflent, iubfti- vel quinq; hbrarum.Dormirea.volentesle- terunt, &nosallocutifunt, mmoreautem clumiftu noftrumab vtraq; parteadarbore aliigauimus , nam in India,fi pauci terra iter faciant, iatiuseft eosinfyluaperno&are &: fomnu capere , quainpagis & sedib.Irtdoru^ 5 Peruenimuspoftea adpagumquendam Itaq; nos alfumptis armis noftris quxre^ qui Chriftianoru erat, in quo habitabat To- bamus,vbifocijnoftrieflent, quirefponde- parcha quida nomine Iohannes REin- bant,eosinpagoipforumefle,&nosdebere melle;, quitumteporis peregreprofeclus eosfequi,fednosintelligentesmalitiam eo- erat, adaliuquendamChriftianorupagUrn mmnoluimuspagumiftumingredn iiiVincenD A, qui quondafcederejudiiii- Einiifoigiturjaculovnoatq;altcroinpa- uiceerant. I-rthis duobuspagis circitor8od gum fuum reuerfl funt , euocantes circiter Chriftianihabitat,Regi Lv s it anij &di^- iexcentOs, qtii rtos opprimerent* Nos Lin clo Ioh anniReinme ll£ fubje&i,qui(vf ifto periculo in fyluam,quamon procul abe- ipfe referre folitUs eft ) quadraginta annis irt rat,nosfubduximus , fclopctis enimtantum Indiaverfatus,continUa bellageflit,vteaob quatuor&fexagintalndisinftru&iatqjmu- caufammerito regionefolus gubernarede- nitieramus^ quos de Cariorvm populo, beret,fedcumhocrto fiat,fubditifemperin ex ciuitate NostraSignora d e s v m- armiseflecoguturiHicIoHANNES Rein- siON,nobifcufumpferamus.Ettamenqua- melle vno die ^ooolndos cogregare pot, tuordieb. iniftafyluanosdefendimus, do ■ cumRexvix^ooocogerepoflit, tarttaefta- nec tadenocte quarta ex fylua clam egrefli, pud iftum populum in authoritate. Hujus difceflimus,pamn. cibifupererat, &hoftes Reimelle filiustumtemporis domi eratj pfamaierevidebantur,juxtaprouerbiu ;Ne quinos benigne & humaniter excepit, fed Hercules quidem aduerfus duos plurefue. 116 eramus tame ab omni cura&metu liberi,- Poftealex diebusin fyluis oberrauimus &:majusa Chriftianis ejuslociquaablrtdis tamhorridis &periculoiis,vtperomnemvi- metuendum nobis erat periculum. Deo a. tamiter magishorridum &incultum 110 vi- Opt.Max.gratias ago,qui me ta clemeter ab Cibi defe- derim,cumq; cibo omni deftitueremur , ra- omni malo vbiq; protexit & confef uaUit; Sus. dicibus&mellenos fuftentauimus. Tandemadoppidulum S. Vicend a,2,o tiwisfoit Tandem peruenimus adnationem ali- miliaribusabhocpago diftansperuenimus, tu g^ m J m quam,qu£evocaturBiiE s sn,ibiquatriduu diei3. Iulij, quieratS. Antonio facra^ artrt6 eomoratifiimus, fed appropinquare tamen 1553. Ibi nauem Lufitanicaminuenimus, adpagum , propterea quod pauci eflemus, faccaro,goflipio&alijsreb.onufta, qiiaead nonaudebamus. Eras mvm Sghetzen pertinebat. Pro- cura^ JPericulum k Kariefe- Duoitine- risfocij in- terfefii,& deaorati. Confttetu- do India* norum. Refponsu fraudule - tum. — j ~- apudIndospofitumeft,vtfi quaiidoadpal- fus aliquotfubfiftant, &ahquemalioquan- tur,nihil bonimeditentur,ibdfemper finiftri quidalant* Sjlua Vl nciTabri munimen tum. m m m 3« QrjRFNDAM INDIjE 'i^ VBRISS. D£ Sed no&e ea plus jufto nauclcrus ille bi- berar, & me in holpitio relicto,(quod quide iaro bono factum ) fecunda anre exortum folemhora, folutanauidifceilit. ,Itaq;cum fequenti dienaue jamintegro miliari aterra abefle viderem,de aiia mihi naui profpicere coactus ftim, egi igitur cUm nauclero alio, cuiide quodprioripreciu eratnumerandu* tiauigatio Soluimus autempaulo poft cumz4 naui- ttmpepte bus j &primisquidemtribus diebusiecun- impedita. dum experrifumusventum s fedpofteatan- tx in mari rempeftates orta: funt , vr iter no- ftrum ablbluere non poflemus , manfimus tamen fummo oim periculo y diebus in ma- ri,ventummeliorem expectantes , fedtan- dem tamenventis itavrgentibusadeunde, ( in quam omnem meam fiib- ftanriolam ego depofiieram) omniumpo- ftrema, cumque adhuc vno tantum miliari aciuitateCALE s abeflemUs,expoliiitpro- pter denfiffimas no&is tenebras Almi- randA feu Archithalafliis lucernasfuas,-vt naues reliquas du&um &curfumfuumfequi poficnt. £t nos quidem eum ad eiuitatem Cales SCRtVTlO. 35 appulifTemus,emiffis anchoris,naues firma- uimus , &c remotis lucernis in terram defce- dimus , ignemq; adi molendinum quoddam non procul ab vrbe extruximus,qui quidem exitio fuit dictoHENRico Schetzen&T naui ejus. Redra enimhuncignemH enricvs NaufiagiH Sche tz , quemlucernas efle Archithalaffi ttetimi putabat jiuanailipetebac, cumqjnoprocul abigneabefletj fummavi adlaxa&lapides ibilatentesallifus, naUemfregit, Vbimaxi- ma extitit calamitas bonis non tantu , fed 8c hominibusquiinnauiifta eranrjomnib. mi- lereinaquapereuntibus.Perieruntenimzz tngensda^. perfonse,folonauclero &gubernatorenauis mm exceptis , quirrabiadhasrentesadlitmsap- pulerunt. Submerfas funt e t cum bonis mer- catorum alijs , fex ciftas auro & argenro re- plerar, quasadMajeftate Regia pcrrinebat* Nonpoifumigitur Deo gratias fatis ma- gnasagere , quod &hacvicemihi adfuerirj & tam clementer prohibueritjne, vr confti- tutum quide erat , naue ifta ego ingrederer* Poftea biduumibiinC a le s commorati, TetHptjidi die S.AndreasdenuofoluimusAntuerpiam iHauditdt petiturii Sed tantam hoc itinere vim vento- rum & tempeftatum fumus experti j vtnau- tasomnes arfirmarent, fe viginti annis fimi- lem tempeftatemnon efle expertos* Cum igimrin Angliaadporrumqiiendl veniilemus, quivocaturWYDT,neq; velum P ormA ^ amplius nec reftem> nec malu , nec quicqua aliud in nauibus noftris habebamus , ita Vt fi diutius inmari manedumnobisfuiffer,pro- culdubio naues omnes perijflenr , nifi Deus mirabiliter eas feruaflTet. Nam §c Calend.Ianuarij aUno 1 5 ^4. Octo $aujra0 naues fiibmerfie funt , omnibus &: bonis &c hominibus mifere extinclis , ita vt ne vnus qtiidem euaferit , quorum animis Deus pro- pitius efle velit. Accidithasc calamitas initi- nere,cu Gallia fuperara Anglia peteremuss In hoc aUtemporru AngliasWy b T,-vt di* xi, commorarifumus quarriduum , &c inde Brabantiam petiimus venientes die quarro Armviam quas ciuitas eft S e l a n- D i^Ejvbinauesappellerefolent; Diftathaec 1 eiuitas aportu Wy b t 74 miliaribus. Hino N Antve rpiAm rectapetiuimus, quasabe- ratadhuc i4.miliarib. Tadeigitur A ntv- e r p I a m falui p eruenimUs z6 < Iarti an. 1 5 5 4^ Deo omniporenti fit laus&gloria,qui co- mes mihi in hoc itinere lemper adfuit^ &exmaximis IsepepericuliSjme clemenriffime eri-^ puit- Finis Itineris Vlrici FabriV *' Stravbinginsis» jLMEHHWWW HHMIM j^mmmiu&m>mmmmmiammmmwwjsa,w m lajtm Mtxariia caigEarEg mmm aanaaa xsz tar vs *a.sss ua afg Kg.K**» wiwxik^ 1' v.'{' {] 'rV^ 1 r .v {' V/ {' V?i) ^M^l ^^'^"^^■V^W '^^^ .